Allah-u Teâlâ’nın insanoğluna bahşettiği her üründe birçok fayda vardır. Bu ürünlerden biri de pamuktur.
Pamuk, çiftçilerin rağbet ettikleri ve uygun şartlarda üretimi yapıldığı takdirde verimi bol olan bir tarım bitkisidir. Farklı alanlarda değerlendirilen pamuk, tarımda ve sanayide geniş iş imkanı sağlıyor.
“ Pamuk, İşlenmesi açısından çırçır sanayisinin, lifi ile tekstil sanayisinin, çekirdeği ile yağ ve yem sanayisinin, linteri ile de kâğıt sanayisinin hammaddesi durumundadır. Petrole alternatif olarak pamuğun çekirdeğinden elde edilen yağ, giderek artan miktarda biodizel üretiminde de hammadde olarak kullanılmaktadır.(Pamuk Bülteni-Tarım ve Orman Bakanlığı, Aralık 2019)”
Pamuk ekiminin yapıldığı kırsal kesimlerde pamuk sapları da değerlendiriliyor. Hasat sonrası toplanan bu saplar, yemek pişirmede, yufka ekmek pişirmede ve kışın sobada yakıt olarak kullanılıyor. Ayrıca teknolojinin gelişmesiyle artık pamuk sapları biyokütle enerji tesislerinde yakılıp elektrik enerjisi elde ediliyor.
Pamuğun bu yılki yüksek fiyatı(2021) pamuk ekimini yapan çiftçilerin yüzünü güldürürken, pamuk ekimini yapamayan ve pamuğun bu seneki yüksek getirisinden mahrum kalan çiftçileri ise üzüntüye boğdu. Gerçekten de pamuğun bu yıl ki şahlanan fiyatı pamuğun beyaz altın olduğunu kanıtladı. Kısacası bu yıl pamuk ekimini yapan çiftçiler köşeyi döndüler.
Pamuk ekiminin yapıldığı kırsal kesimlerde yaşayan insanların muhakkak pamuk ile ilgili bir hatırası vardır. Hemen hemen her çiftçi doğumundan ölümüne kadar pamuktan bir iz taşır. Çocukluktan itibaren başlayan pamuk mesaisi ölüme kadar devam eder. 1980lerde hatırladığım kadarıyla kundaktaki bebeklerin beşikleri bile pamuk tarlasında sallandırılırdı. İhtiyar dedelerin pamuk tarlasında yaptıkları gezinti ise onlara adeta terapi gibi geliyordu. O kadar ki pamuk köylünün kanına işlemişti. Yani köylülerin pamuk ile yaşantısı beşikten mezara kadardı.
Suruç ovasında sulamanın kuyu suları ile yapıldığı dönemlerde yazın ortasında arızalanan su motorları çiftçilerin kabusu olurdu. En kısa sürede motoru tamir etmek için zaman ile yarışılırdı. Art arda arızalanan su motorları ve uzayan tamir süreleri çiftçiler için risk teşkil ediyordu. Çünkü yazın ortasında uzun süre susuz kalan pamuklar kuruyabilirdi. Bu durum pamuk ekimine yüksek bir meblağ ve büyük bir emek harcayan çiftçiler için iflas demekti. Günümüzde GAP projesi kapsamında Suruç ovasına bırakılan baraj suyu ile çiftçilerin su problemi neyse ki halledilmiş oldu.
Pamuk üretimindeki yüksek maliyetler( tohum, gübre, ilaç, sulama, işçilik vb.) ile hasat döneminde belirlenen düşük fiyat çiftçileri zaman zaman zor duruma düşürmüştür.
Aslında pamuk, hayallerin renkli dünyasında yaşamlarına renk katan çiftçilerin zaman zaman hayal kırıklıklarına uğradığı bir tarım bitkisidir. Mesela kimi çocukların hayallerinde, babasının pamuk hasadında kendisine bisiklet aldığı, kimi gençlerin pamuk hasadı sonrası damatlık, kimi genç kızın ise gelinlik giydiği, annelerin takı hayalleri kurdukları, babaların ev, araba aldıkları, ekiminde oldukça hayallerin kurulduğu ama işlerin ters gitmesi nedeniyle zaman zaman hayal kırıklıkların da yaşandığı bir üründür.
Pamuk hasadında umduğunu bulamamış, iflas etmiş nice çiftçilerin varını yokunu satıp ailesi ile gurbet ellerde işçi olarak çalışmak zorunda kalmış çiftçi hikayeleri pek de az değildir.
Pamuk, çiftçilerin ekim zamanında bin bir umutla bağlandığı, hasat sonrasında ise umduğunu bulamayan çiftçilerin “bu seneden sonra pamuk ekersem...” diye söylendiği ama çiftçilerin bir türlü vaz geçemediği bir üründür. Çiftçiler zarar da etseler bir türlü pamuktan vazgeçememişlerdir. Pamuk, nazlı bir yar gibi çiftçileri hep peşinden koşturmuştur.
Ey pamuk! sen çok verimli bir bitkisin ki sapların bile atılmıyor, her şeyinle faydalısın. Arada sırada da olsa, 2021 de olduğu gibi yüksek bir fiyatla çiftçilerimizin yüzünü güldür. Rabbim helal yoldan ve alnının teri ile çalışanların kazançlarına bereket katsın. Topraklarımızı da kıtlık ve kuraklıktan muhafaza eylesin. Suya muhtaç topraklarımıza rahmet yağdırsın. (amin)
