Bir zamanlar mezuniyet denildiğinde akla üniversite gelirdi. Yılların emeği, sınav stresleri, sabahlara kadar süren çalışmalar ve sonunda alınan diploma. Kısacası mezuniyet, uzun bir eğitim maratonunun sonunda ulaşılan önemli bir başarıyı simgelerdi.

Günümüzde ise mezuniyet kavramı adeta yaş sınırı tanımaz hale geldi. Kreşlerde, anaokullarında, hatta ilkokulun ilk yıllarında bile mezuniyet törenleri düzenleniyor. Minik öğrenciler kep ve cübbe giyiyor, sahnelere çıkıyor, diplomalarını alıyor. Ardından profesyonel fotoğraf çekimleri, süslü organizasyonlar ve sosyal medya paylaşımları geliyor.

Elbette çocukların mutlu olması, ailelerin onların gelişimini gururla izlemesi güzel bir durum. Ancak burada üzerinde düşünülmesi gereken başka bir konu var: Acaba her geçiş dönemine "mezuniyet" adını vermek, bu kavramın gerçek anlamını zayıflatıyor mu? Çünkü mezuniyet, yalnızca bir sınıftan diğerine geçmek değildir. Belirli bir eğitim sürecini tamamlamak, önemli bir aşamayı geride bırakmak ve yeni bir hayata hazırlanmak demektir. İşte bu yüzden üniversite mezuniyetlerinin yıllarca unutulmamasının nedeni de budur. O gün, sadece bir tören değil, verilen emeğin, çekilen zorlukların ve kazanılan başarının sembolüdür. Bugün ise neredeyse her eğitim kademesinde aynı heyecan, aynı gösteriş ve aynı tören anlayışıyla karşılaşıyoruz. Kutlamaların büyümesi, anlamın da büyüdüğü anlamına gelmiyor. Tam tersine, bazen önemli başarılarla sıradan geçişler arasındaki farkın silikleşmesine neden olabiliyor.

Tamam! Çocuklarımızı takdir edelim, başarılarını alkışlayalım. Ancak bunu gösteriş yarışına dönüştürmeden yapmak da mümkündür. Bazen bir öğretmenin samimi tebriki, bir anne-babanın gurur dolu bakışı ve aile içinde paylaşılan küçük bir mutluluk, en görkemli organizasyondan daha değerlidir. Belki de yeniden düşünmemiz gereken şey törenlerin büyüklüğü değil, mezuniyet kavramına yüklediğimiz anlamdır. Çünkü mezuniyetin değeri sahnedeki balonlarda, konfeti yağmurunda ya da fotoğraf karelerinde değil geride bırakılan emeğin büyüklüğünde saklıdır.

Sonuç olarak eskiden mezuniyet denince akla üniversite gelirdi. Şimdi ise neredeyse her yaşın bir mezuniyeti var. Asıl soru şu. Bu kadar çok mezuniyet arasında, gerçek mezuniyetlerin anlamını koruyabiliyor muyuz?