Özellikle ormanlık ve çimenlik alanlarda yaşayan kişilerin yakalanma riski yüksek olan Lyme hastalığı, enfekte kenelerin ısırmasıyla bulaşan ciddi bir enfeksiyon olarak biliniyor. Hastalık erken dönemde basit belirtilerle ortaya çıkarken, tedavi edilmediği takdirde kalıcı nörolojik ve kalp sorunlarına yol açabiliyor.
LYME HASTALIĞI NEDİR?
Lyme hastalığı, Borrelia burgdorferi bakterisi başta olmak üzere bazı Borrelia türlerinin neden olduğu zoonotik bir enfeksiyondur. Bakteri çoğunlukla “Ixodes” türü geyik keneleri olarak bilinen kara bacaklı keneler aracılığıyla insanlara bulaşır. Nadiren de olsa sivrisinek, bit veya at sineği gibi diğer böcekler aracılığıyla da bulaşabildiği bildirilmektedir.
İlk kez 1975 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin Connecticut eyaletine bağlı Old Lyme kasabasında teşhis edilen hastalık, buradan adını almıştır.
HASTALIK NASIL BULAŞIR?
Hastalığa neden olan bakteriyi taşıyan kenelerin, insan vücuduna tutunarak en az 24 ila 48 saat boyunca kan emmesi gerekir. Çimenlik, sık ağaçlıklı ve nemli bölgeler, bu kenelerin en yoğun bulunduğu yaşam alanlarıdır. Bu nedenle ormanlık alanlarda yaşayan ya da sık sık doğada vakit geçiren kişiler daha yüksek risk taşır.
LYME HASTALIĞININ BELİRTİLERİ
Lyme hastalığı genellikle kene ısırmasından sonraki 48 saat içinde belirtilerini göstermeye başlar. Erken dönemde görülen semptomlar şunlardır:
Dairesel ve halkalar şeklinde kızarıklık (eritema migrans)
Ateş
Baş ağrısı
Şiddetli kas ve eklem ağrıları
Lenf düğümlerinde şişme
Yorgunluk ve vücut ağrıları
Hastalık ilerlediğinde tablo daha da ağırlaşabilir. Tedavi edilmeyen vakalarda yüz felci, kas ve tendon ağrıları, baş dönmesi, nefes darlığı, beyin ve omurilik iltihabı, el-ayaklarda uyuşma gibi nörolojik sorunlar görülebilir.
KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
Lyme hastalığının görülme riski özellikle şu gruplarda yüksektir:
Ormanlık, çimenlik ve yeşillik alanlarda yaşayan veya sık sık vakit geçirenler
Doğa yürüyüşlerinde uzun kollu kıyafet, pantolon ve şapka gibi koruyucu önlemler almayanlar
Evcil hayvanlarını sık sık yeşillik alanlarda gezdirenler
TEŞHİS VE TEDAVİ
Lyme hastalığının teşhisi için öncelikle fiziki muayene ve semptom takibi yapılır. Ayrıca ELISA testi ile bakteriye karşı antikor gelişip gelişmediği araştırılır. Pozitif çıkan vakalarda Western Blot testi ile kesin tanı konur.
Tedavide genellikle 2 ila 4 hafta süren oral antibiyotikler tercih edilir. Erken teşhis edilen vakalarda iyileşme oranı oldukça yüksektir. Ancak bazı hastalarda tedavi sonrasında bile uzun süre devam eden yorgunluk, kas ağrıları veya bilişsel zorluklar görülebilir.