1738 yılında Urfa’yı ziyaret eden İngiliz gezgin Richard Pococke, kaleme aldığı notlarla dönemin Urfa’sına dair önemli bilgiler aktardı. Pococke’un gözlemleri şehrin doğal güzelliklerini, tarihi yapıları, ticaret hayatını ve sosyal yaşamını gözler önüne serdi.
“URFA İKİ TEPE ARASINDAKİ VADİDE KURULU”
Pococke, Urfa’nın iki tepe arasındaki bir vadi üzerine kurulduğunu belirterek şehrin antik surlarla çevrili olduğunu ifade etti. Gezgin, özellikle şehrin kuzey tarafında bugün Karakoyun Deresi olarak bilinen bölgede derin hendeklerin bulunduğunu aktardı.
Urfa’nın doğal yapısından etkilendiğini belirten Pococke, şehrin stratejik konumu nedeniyle tarih boyunca önemli bir merkez olduğunu vurguladı.
BALIKLIGÖL’E HAYRAN KALDI
İngiliz gezgin, özellikle Balıklıgöl çevresinden övgüyle söz etti. Bölgedeki su kaynaklarının berraklığına dikkat çeken Pococke, göldeki balıkların kutsal kabul edildiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İki tepe arasında ve şehrin tam surlarında çok miktarda yükselen bazı güzel kaynaklar vardır. Çok berrak ve içi sürü halinde yüzen ve Müslümanlarca yakalanmasına izin verilmeyen balıklarla doludur.”
AYNZELİHA VE SU KAYNAKLARINA DİKKAT ÇEKTİ
Pococke, bugün Rızvaniye Camii’nin bulunduğu bölgeden de bahsederek göl çevresindeki sütunlu yapılar ve kutsal kabul edilen alanların dikkat çekici olduğunu ifade etti. Ayrıca Aynzeliha Gölü hakkında da bilgiler veren gezgin, Urfa’daki su kaynaklarının şehre canlılık kattığını ve bahçelerin sulanmasında kullanıldığını kaydetti.
URFA KALESİ’Nİ DETAYLI ANLATTI
Urfa Kalesi hakkında da detaylı bilgiler veren Pococke, kalenin oldukça dik bir tepe üzerinde bulunduğunu ifade etti. Kalenin çevresinde kayalara oyulmuş derin hendeklerin yer aldığını belirten gezgin, bölgede çok sayıda kaya mezarı bulunduğunu da aktardı.
Dönemin ticaret hayatına da değinen Pococke, Urfa’nın Mezopotamya’nın önemli ticaret merkezlerinden biri olduğunu vurguladı. Özellikle deri üretiminin oldukça meşhur olduğunu ifade eden İngiliz gezgin, şehrin ticari hareketliliğinin dikkat çekici olduğunu belirtti.
