Şanlıurfa’da Ramazan Bayramı öncesi urfanatik.com olarak mikrofon uzatarak Bayram öncesi nasıl hissediyorsunuz, eski bayramlar nasıldı şimdiki bayramlar nasıl? Diye soru sorduk. Bayramlık alışverişi yoğunluğu yaşansa da vatandaşlar, eski bayramların özlemini dile getirirken ekonomik zorluklar ve değişen yaşam koşullarına dikkat çekti.
Geçmişte daha çok komşuluk, akrabalık ve paylaşım üzerine kurulu olan bayramlar, bugün daha bireysel bir hale gelirken, ekonomik şartlar da bayram sevincini etkileyen önemli unsurlar arasında yer alıyor. Buna rağmen birçok vatandaş için bayram, hala bir araya gelmenin ve hatırlamanın zamanı olmaya devam ediyor.
“AH AH NERDE O ESKİ BAYRAMLAR”
Çarşıdaki mahşeri kalabalıktan dert yanan Mahmut Dildaş, 1975 yılının köy bayramlarını hatırlayarak eski bayramların tadını zihninde taşıdığını şu sözlerle anlattı:
“Eski bayramlar artık yok. Ah ah nerde o eski bayramlar. Bakıyorum şu çarşının haline, kapış kapış alışveriş yapılıyor. Sanki dünyanın sonu gelmiş. Herkes alışverişini son güne bırakmış. Bu çok yanlış, her yer çok kalabalık. O eski bayram yok, saygı yok, sevgi yok. Tadı tuzu yok. Sene 1975’te köyde yaşıyordum, o zaman ben 15 yaşındaydım. Eskiyi çok özlüyorum, bulamıyorum. Çok özledim o günleri. O güzel günleri külünçe kokusu olarak hatırlıyorum.”
“YİNE O ESKİ BAYRAM GİBİ OLMAYACAK AMA MUTLUYUZ”
Çocukluk anılarında yeni alınan ayakkabılarını başucuna koyarak uyuyan Mehmet Esen ise bugünkü kopukluğa dikkat çekiyor. Eskiden bayramların komşuluk ilişkilerini pekiştirdiğini ancak şimdilerde insanların aynı apartmanda birbirini tanımadığını ifade eden Esen,
“Biz çocukken yaşadığımız bayramlar çok güzeldi. Babam bize ayakkabı alırdı, başucumuza koyardık ve sabahı zor ederdik. Şimdiki bayramlarda o tadı tuzu yok. Eskiden komşu komşuya giderdi bayramlarda, şimdi komşumu tanımıyorum. Büyüklerimizi ziyaret ederdik, artık böyle durumlar yok. İnsanlar aile ziyaretlerinden çok tatilleri tercih ediyor.”
“BAYRAMI YİNE YAŞAYACAĞIZ”
Havanın güzelliğine dikkat çeken Ali Çetin,
“Bayram çok güzel, hava güzel, her şey çok güzel. Yine o eski bayram gibi olmayacak ama yine de mutluyuz.”
Bayramın dayanışma yönüne dikkat çeken Fethullah Açık ise şu ifadeleri kullandı:
“Eski bayramlara göre yine biz bu bayramı da her türlü yaşayacağız. Akraba ziyaretleri ile bayramı tamamlayacağız. Yetimlere, yardıma muhtaç insanlara yardım ederiz. Herkes yoksul insanları unutmasın bu bayramda. Eski bayramlar çok başkaydı, biz bayramı 4 gün öncesinden beklerdik. Tadı bambaşkaydı.”
EKONOMİK ZORLUKLAR BAYRAMI ETKİLİYOR
Bayramın eski heyecanını kaybetmesindeki en zor şartlarından biri de ekonomik zorluklar geliyor. Alım gücünün düşmesiyle birlikte çocuklarına bayramlık alamayan anne ve babaların yaşadığı zorluk insanı derinden etkiliyor. Bayramın bu yüzden hüsran ve buruk içinde geçeceğini ifade eden İbrahim Çiçek, şöyle konuştu:
“Bayramın tadı yok çünkü ekonomik zorluklar yaşanıyor. Çocuklarına bayramlık alamayanlar var. Çocuklar mutsuz, bayram hüsran ve buruk içinde geçecek. Yahudiler İslamiyeti bitirmeye çalışıyor. Savaş var, çocuklar mutsuz. Ekonomi düzelirse, alım gücü olursa hayat düzelebilir.”
Bayramın heyecanını kaybettiğini dile getiren Bekir Saruhan,
“Her şey ekonomiye bağlı. Ramazanın ahlakı kalmamış. Oruç tutmayanlar dışarıda tutanlara saygı göstermiyor. Bayram heyecanım hiç yok, normal bir günmüş gibi geliyor. Eskiden böyle değildi, bayramı 10 gün öncesinden heyecanla beklerdik.” Dedi.
“AKRABA ZİYARETLERİ DE KALMADI”
Toplumsal değişime zorluklara dikkat çeken İsa Güneş şunları söyledi:
“Deliye her gün bayram. 20 yıldır bayram bize. Bayram diye bir durum yok. Ekonomi kötü, herkesin psikolojisi bozulmuş. Biz Müslümanız, dinimiz akraba ziyaretlerini yapmamızı istiyor. Şu anda akraba ziyaretleri de kalmadı artık. Milleti böldüler. Şu an Türkiye savaşa girse kaybeder çünkü eski insanlar gitti.”
“HER ŞEY TELEFONLA OLDU”
Esnaf olduğunu belirten Hakan Erdinçler, bayram yoğunluğunu ve değişen ilişkileri şöyle anlattı:
“Bayram yoğunluğu var, ben de esnafım. İnsanlar geziyor, alışveriş yapıyor. Akraba ziyaretlerimizi yapacağız, bayramlaşacağız. Eski bayramlar yok tabii, saygı sevgi yok. Büyüklerimizi bilmiyoruz. Her şey telefonla oluyor artık.”
“UÇAKTAN ŞEKER DAĞITILIRDI”
Şanlıurfa’nın eski bayramlarına dair dikkat çekici bir anı paylaşan Mehmet Emin Maraşlıoğlu ise şunları söyledi:
“Eski bayramlar yok artık. Eskiden bir sürü aile toplanırdık, bayramlaşırdık. Şimdi öyle değil. Eskiden Urfa’da uçaksavarın orada belediye uçakla şeker dağıtırdı, bayramımızı kutlardı.”
