Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerine yönelik değerlendirmelerde bulundu.
Bayraktar, üretici ile market arasındaki fiyat farkının en yüksek seviyeye elmada ulaştığını belirterek, birçok üründe fiyat makasının dikkat çekici boyutlara ulaştığını ifade etti.
Bayraktar'ın paylaştığı verilere göre, Haziran ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 379,3 ile elmada kaydedildi. Elmayı yüzde 284,2 ile havuç, yüzde 283,5 ile çilek, yüzde 251,3 ile yeşil fasulye ve yüzde 246,9 ile kiraz takip etti.
Verilere göre üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma markette 89 lira 87 kuruşa satılırken, üreticide 22 lira 50 kuruş olan havuç 86 lira 45 kuruşa, 43 lira olan çilek 164 lira 91 kuruşa yükseldi. Yeşil fasulye üreticide 46 lira 25 kuruş, markette 162 lira 45 kuruş; kiraz ise üreticide 57 lira 50 kuruş, markette 199 lira 48 kuruş seviyesinden tüketiciyle buluştu.
MARKETTE EN FAZLA ÇİLEĞİN FİYATI ARTTI
Haziran ayında markette takip edilen 38 ürünün 21'inde fiyat artışı, 17'sinde ise fiyat düşüşü yaşandı.
Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 81 ile çilekte görüldü. Çileği yüzde 52,2 ile havuç, yüzde 32,8 ile kabak, yüzde 32,5 ile kuru soğan ve yüzde 24,7 ile patates izledi.
Aynı dönemde markette fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 37,8 ile domates oldu. Domatesteki düşüşün ardından karpuz yüzde 22,3, nohut yüzde 17,1, kuru üzüm yüzde 13,3 ve yumurta yüzde 10,5 oranında ucuzladı.
ÜRETİCİDE EN BÜYÜK ARTIŞ KABAKTA, EN BÜYÜK DÜŞÜŞ KARPUZDA
TZOB verilerine göre üretici fiyatlarında ise 30 ürünün 12'sinde artış, 9'unda düşüş yaşanırken, 9 üründe fiyat değişimi olmadı.
Üretici fiyatlarında en yüksek artış yüzde 112,5 ile kabakta gerçekleşti. Kabak fiyatlarını yüzde 50 ile havuç, yüzde 47,4 ile patlıcan, yüzde 33,4 ile sivri biber ve yüzde 28,1 ile patates takip etti.
Fiyatı en fazla gerileyen ürün ise yüzde 54,8 ile karpuz oldu. Karpuzun ardından domates yüzde 43,3, limon yüzde 30,4, yeşil fasulye yüzde 25,4 ve maydanoz yüzde 15,7 oranında değer kaybetti.
FİYAT DEĞİŞİMLERİNDE ARZ VE TALEP ETKİLİ OLDU
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimlerin temel nedeninin arz ve talep dengesi olduğunu belirtti. Seralarda sezonun sona yaklaşmasıyla birlikte kabak, patlıcan, sivri biber ve salatalıkta üretimin azalmasının fiyatları yükselttiğini ifade eden Bayraktar, buna karşın Antalya, Mersin ve Balıkesir'in yayla bölgelerinde domates hasadının başlamasıyla arzın arttığını ve bunun fiyatları aşağı çektiğini kaydetti.
Karpuzda hasadın yoğunlaşması nedeniyle arzın artması fiyatların gerilemesine neden olurken, limonda talepte yaşanan azalma da üretici fiyatlarına yansıdı. İlkbahar yağışlarının etkisiyle yazlık patateste yaşanan ürün kayıpları arzı azaltırken fiyatların yükselmesine neden oldu. Havuçta ise turizm sezonunun etkisiyle talepte yaşanan artışın fiyatlara yansıdığı belirtildi.
TARIMSAL GİRDİ MALİYETLERİNDE ARTIŞ SÜRÜYOR
TZOB'un değerlendirmesine göre Haziran ayında bazı gübre çeşitlerinde sınırlı artışlar yaşanırken, ÜRE, amonyum sülfat ve amonyum nitrat gübrelerinde aylık bazda düşüş görüldü. Buna rağmen yıllık bazda tüm gübre çeşitlerinde önemli fiyat artışları kaydedildi.
Son bir yıllık dönemde amonyum sülfat gübresi yüzde 77,9, amonyum nitrat gübresi yüzde 72,4, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 46,1, DAP gübresi yüzde 39,5 ve ÜRE gübresi yüzde 12,2 oranında zamlandı.
Hayvancılıkta kullanılan besi ve süt yemlerinde de aylık bazda sınırlı artışlar yaşanırken, yıllık artış oranları sırasıyla yüzde 30,9 ve yüzde 29,2 olarak açıklandı.
Öte yandan elektrik fiyatlarının son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 arttığı bildirildi. Mazot fiyatı Haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 2,7 gerilerken, yıllık bazda yüzde 31,5 artış gösterdi.
