Türkiye, çocuk işçiliğiyle mücadelede, özellikle mevsimlik tarım gibi riskli alanlarda yalnızca çocuğu sahadan çekmekle yetinmiyor; aileleri destekleyerek yaşam koşullarını iyileştirmeye odaklanıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile bağlı birimleri İŞKUR ve SGK, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve ilgili yerel birimler, 81 ilde sahaya yayılan bütüncül bir modelle çocuk işçiliğine karşı çok kanallı ve koordineli bir mücadele yürütüyor.
ÇOCUK İŞÇİLİĞİ İLE MÜCADELE BİRİMLERİ SAHADA AKTİF
Türkiye genelinde oluşturulan Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri, risk altındaki çocukları tespit eden, yönlendiren ve takip eden sahadaki kritik yapı taşları olarak görev yapıyor. Bu birimler, İŞKUR, SGK ve Aile ve Sosyal Hizmetler teşkilatının ortak çalışmasıyla merkez ve yerelde koordineli bir zemini sağlıyor.
ÇOKLU FİNANSMAN VE ULUSLARARASI DESTEK
Bakanlık, mücadeleyi METİP fonları, Avrupa Birliği, ILO ve UNICEF projeleri gibi çoklu kaynaklarla destekleyerek sahadaki faaliyetlerin esnek ve sürdürülebilir olmasını sağlıyor.
2024/5 SAYILI GENELGE İLE MERKEZ-YEREL ENTEGRASYONU
2024 yılında yürürlüğe giren “Mevsimlik Tarım İşçileri” konulu 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik koordinasyonu güçlendirdi. Genelge kapsamında sekiz ilde bölgesel çalıştaylar düzenlendi. 14 Şubat 2025’te yapılan Mevsimlik Tarım İşçiliği İzleme ve Değerlendirme Kurulu toplantısı ise karar alma süreçlerini hızlandırdı ve uygulamaların izlenebilir hale gelmesini sağladı.
E-METİP İLE DİJİTAL İZLEME
e-METİP sistemi, mevsimlik tarım işçilerinin çalışma ve yaşam koşullarını izlemek amacıyla geliştirildi. Sistem, risk altındaki çocukların anlık takibini ve ilgili hizmetlere yönlendirilmesini mümkün kılarak Türkiye’nin izleme ve raporlama kapasitesini güçlendiriyor. Türkiye ayrıca İttifak 8.7 Küresel Ortaklığı kapsamında rehber ülke statüsüyle ulusal yol haritası deneyimlerini diğer ülkelere aktarıyor.
TARIMDA ÇOCUK İŞÇİLİĞİNE BÜTÜNCÜL MÜDAHALE
Mevsimlik Tarımda Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi Projesi, yaklaşık 1,5 milyar liralık bütçesiyle binlerce çocuğu eğitime yönlendiriyor, ailelere sosyal destek sunuyor ve geçici yerleşim alanlarını iyileştiriyor. Proje kapsamında çocuklara eğitim, kıyafet, kırtasiye, hijyen ve beslenme desteği sağlanıyor; tarlalarda seyyar tuvalet ve güvenlik önlemleri yaygınlaştırılıyor. Ayrıca sosyal, kültürel ve sportif faaliyetlerle çocuklar güçlendirilirken, aile bireylerine mesleki eğitimler sunuluyor.
UNICEF ORTAK PROJESİ İLE YENİ DÖNEM
Uluslararası iş birlikleri çerçevesinde UNICEF ile başlatılan 5 milyar liralık yeni proje, 2 Haziran 2025 itibarıyla uygulanmaya başlandı. Proje, en az 5 bin çocuğa doğrudan erişmeyi ve çok daha geniş nüfusu dolaylı olarak etkilemeyi hedefliyor. Eğitim, yerel aktörlerin kapasitesinin artırılması ve tedarik zincirlerinde çocuk işçiliği risklerinin azaltılması projede öncelikli alanlar arasında yer alıyor.
YETKİLİLERDEN ÖNEMLİ UYARI
Yetkililer, Türkiye’nin sahaya dayalı, dijital izleme mekanizmalarıyla güçlendirilmiş ve uluslararası ortaklıklarla desteklenen modelinin, çocuk işçiliğiyle mücadelede örnek bir ülke konumunu pekiştirdiğini vurguluyor. Ayrıca, yanlış veya eksik bilgiye dayalı maksatlı haberlerin, çok yönlü mücadeleyi gölgeleyebileceğine dikkat çekiliyor.