Binlerce yıllık geçmişe sahip Siverek'in sözlü kültürünün önemli parçalarından biri olan lakaplar, unutulmaması amacıyla derlenerek kayıt altına alındı.
Kuşaklar boyunca günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası olan bu lakaplar, yalnızca kişileri birbirinden ayıran ifadeler değil, aynı zamanda ilçenin sosyal, kültürel ve tarihsel hafızasını yansıtan değerli miras unsurları olarak görülüyor.
Siverek'te aynı isimleri taşıyan kişileri ayırt etmek amacıyla kullanılan lakaplar, zaman içerisinde aile bağlarını, meslekleri, fiziksel özellikleri, karakter yapısını, yaşanmış olayları ve bazen de kişinin geldiği yeri anlatan bir kimlik unsuruna dönüştü.
İlçede aşiret, mahalle ve akrabalık ilişkilerinin güçlü olması nedeniyle lakaplar, toplumsal yaşamın doğal bir parçası haline geldi.
Araştırmacılar, yüzlerce lakabın yer aldığı bu derlemenin yalnızca günlük hayatta kullanılan ifadelerden ibaret olmadığını, aynı zamanda halk bilimi, sosyoloji, dil bilimi ve yerel tarih açısından önemli bir kaynak niteliği taşıdığını belirtiyor.
Lakapların, Siverek'in çok kültürlü yapısını, mizah anlayışını, toplumsal ilişkilerini ve yaşam biçimini yansıtan sözlü kültür hazineleri arasında yer aldığı ifade ediliyor.
SİVEREK'İN HAFIZASINDA YER EDİNMİŞ LAKAPLAR
Derlemede yer alan lakaplardan bazıları şöyle:
Abdo Ankara’yı Göster, Aç Mıhé, Adanalı Hüseyin, Ali Künci, Anpul İbo, Arab Muho, Arveş Ramazan, AP çavuş, Asker Ramazan, Aynemez Ferit, Baba Sait, Bakkal Çerkez, Bakkal Mahmut’un Kızı, Baradan Hüseyin, Bebe Sefer, Bekçibaşı Zılfo, Bilgisayar Mehmet, Biyancı Mısto, Bozık Hasan, Cambaz Ulaş Ammé, Ciğerci Cımo, Cilet İmam, Cin Hüseyin, Cuma Cıllık, Çakırcalı Musto, Çamırlı Şakir Ağa, Çarkçı Külli, Çerçi Cemil, Çermikli Yaşar, Çivici Mahmut, Darganiş Ramazan, Deli Abdo, Deli Alo, Deli Hacı İmam, Deli Kado, Deli Mahmut Usta, Dergezanlı Mustafa, Dijital Murat, Doktor Cumha, Dırej Hasan, Dümbelekçi M. Şah, Er Ramazan, Eskici Helo, Fantoma Seher, Fil Cumha, Fidanın Gülü Mehmet, Fit Kodo, Kör Bekir, Ga Uso, Gavur Hüso, Genç Hüso, Golık Hamo, Gubeş Mahmut, Hacı Gurri, Halepli Remo, Hamamcı Alo, Hasan Pata, Heci İmam, Hedıkçı Nedo, Hemo Tırko, Horoz Nuri, Horoz Ayıp, Hoté Mahmut, İnce Halil, İranlı Memet, Kerakatul, Kalaycı Cerrah Emmi, Kapı Abdo, Kara Dayı, Katran Şeho, Keçeci Sino, Kel Musa, Kerme Mehmet, Kerteş Emmi, Kidik Mahme, Kibar Osman, Kıllı Ali, Kimalıcı Celal, Kımıtçı Remo, Kımıl İbram, Kıymalıcı Ahmet, Kirli Kadir, Kit Mızo, Kobay Mahmut, Koço Çolağ, Kol Makineci Heci, Komidin Mahmut, Komiser İmam, Kop Mendo, Kor Osman, Koreli Ahmet, Koto Muharrem, Koyo Berz, Kele, Kör Yasin, Köse Bilal, Kuşçu Cumo, Kurmi Ahmet, Kündür Mendö, Küli Mahmut, Külhancı Memé, Küpe Mahmut, Kürt Hamza, Kırkayak Hamo, Keke, Lalo Mırtan, Macir Muço, Mahmut Lezgo, MAN Remzi, Marangoz Çiriş, Mesela Mesela, Mezarcı Cımo, Mıço Ataş, Mılla Ali, Nalbant Abo, Namuslu Mehmet, Nüfusçu Nedim, Osmani Kaman, Paketçi Helo, Pala Haçım, Pala Mehmet Emin, Pamuk Baba Nayıf, Ren Telebe, Renzane Cumo, Pinç Rıza, Pire Ferat, Rakıcı Cevad, Reşo Boro, Rut Hüsen, Sekiz Ekmek, Simsar Helo, Sinek Ahmet, Solcu Mustafa, Söğülme Selüme, Sütçü Macir Bayro, Süslü Refik, Sılo Deli, Sılo Haçhıdır, Şaraptullu Ömer Ağa, Şefik Malboro, Şeho Leymın, Şeho Nisko, Şilanlı Fethi, Şişko Emo, Şit Mehmet, Şoför Hote, Şuhut Ağa, Takaüt Cuma, Takoz Kerim, Tarzan Kazım, Tavşan Sino, Televizyon Mehmet, Tenekeci Yaşar, Teter Ali, Tivist Cumo, Tome (Tomiks) Mehmet, Tornavida Muzo, Yavru İbo, Yanbakan Ramo, Yağcı Zılfo, Yedi Babalı Mahmut, Yedi Ekmek Mahmut, Yüzbaşı Mahmut, 67 Vilayet Remo, Vilayet Koço, Meşhur Siverek Spor kaptanı Dayı Neşo, Ciğeri Allık Dayı, Fırıncı Mirhan, Kusih Ayıp, Deli Sefer Sülo Dayı, Sinemacı Alo, Şeş Nan Emmi, Hussana cillik Havissi Kerman, Karamico ve Bayılmalı Ahmet.
Siverek'in geçmişinden bugüne ulaşan bu lakapların, ilçenin kültürel belleğinin korunması adına önemli bir arşiv oluşturduğu belirtilirken, benzer çalışmaların sürdürülmesiyle sözlü kültür mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasının amaçlandığı ifade edildi.
