Bir poşet dolusu şişe ve kutuyu toplayıp makinenin başına gittiğinizde, hepsinin kabul edilmediğini görmek moral bozucu olabilir. Şırnak'ta yeni yaygınlaşan depozito iade sistemini verimli kullanmanın yolu, makineye yaklaşmadan önce hangi ambalajın geçerli olduğunu bilmekten geçiyor. Bu kapsamlı rehberde, "şişe makinesi" olarak bilinen DOA sisteminde nelerin kabul edildiğini, nelerin boşuna taşınmış olacağını ve iadenizin sorunsuz geçmesi için nelere dikkat etmeniz gerektiğini tek tek ele aldık.
Kısaca sistemin adı DOA, yani Depozitosu Olan Ambalajlar; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülüyor. Ama asıl belirleyici olan, ambalajın üzerindeki tek bir işaret.
AMBALAJIN ÜZERİNDEKİ DOA LOGOSU NEDİR, NASIL ANLAŞILIR?
Sistemin kalbinde DOA logosu var. Bu logo, ürünün depozito kapsamında olduğunu ve iade edildiğinde para değeri taşıdığını gösteriyor. Makine bir ambalajı okurken önce bu işareti arıyor; logo yoksa ambalaj kabul edilmiyor. Bu yüzden alışveriş yaparken içeceğin ambalajında bu logoyu görmek, o ürünün ileride 1 TL değerinde olacağını baştan bilmenizi sağlıyor. Logosuz bir ürün ne kadar temiz ve sağlam olursa olsun sisteme girmiyor.
KABUL EDİLEN ÜÇ AMBALAJ TÜRÜ VE ÖZELLİKLERİ
DOA sistemi üç ana ambalaj türünü kapsıyor:
- PET şişeler: Su, meşrubat ve benzeri içeceklerin plastik şişeleri. DOA logolu ve boş olmaları gerekiyor.
- Cam şişeler: Cam içecek ambalajları. Kırılmamış ve bütün hâlde olmalı.
- Alüminyum içecek kutuları: Kutu içecekler. Ezilmemiş ve şekli bozulmamış olması, makinenin okuması açısından önemli.
Üçünün ortak şartı aynı: DOA logolu, boş ve bütünlüğü korunmuş olmak.
SIK YAPILAN HATA: BU AMBALAJLAR MAKİNEYE GİRMİYOR
Vatandaşların en çok şaşırdığı nokta burası. Üzerinde DOA logosu bulunmayan içecek ambalajları, sistem kapsamı dışındaki ürünler, karton kutular, kâğıt bardaklar ve benzeri ambalajlar makine tarafından kabul edilmiyor. Yani her plastik şişe ya da her kutu otomatik olarak para etmiyor; belirleyici olan logo ve ambalajın türü. Bu ayrımı bilmeden gidenler, çoğu zaman getirdikleri ambalajın bir kısmını geri götürmek zorunda kalıyor.
İADENİZİN BOŞA GİTMEMESİ İÇİN İPUÇLARI
Birkaç basit önlemle iade işleminizi sorunsuz tamamlayabilirsiniz. Ambalajları boş götürün; içinde sıvı kalması okumayı zorlaştırır. Mümkün olduğunca şekli bozulmamış hâlde taşıyın; aşırı ezilmiş kutu ya da yamulmuş şişe makinede sorun çıkarabilir. Etiketin okunur durumda olması da makinenin ürünü tanımasını kolaylaştırır. Ve en önemlisi, götürmeden önce her ambalajda DOA logosunu kontrol edin; bu tek adım, çoğu ret durumunun önüne geçer.
ŞIRNAK'TA EN YAKIN MAKİNEYE NASIL ULAŞIRSINIZ?
Ambalajlarınızı hazırladıktan sonra sıra en yakın makineyi bulmaya geliyor. Şırnak'ta makine noktaları zamanla değişebildiği ve yenileri eklendiği için, sabit bir adres yerine güncel sorgulamayı öneriyoruz. doa.gov.tr adresindeki "Ambalaj İadesi Nereye Yapılır?" bölümünden il, ilçe ve mahalle seçerek merkezde ya da Cizre, Silopi, İdil gibi ilçelerde size en yakın aktif noktayı görebilirsiniz. DOA mobil uygulamasındaki harita da aynı bilgiyi ve yol tarifini sunuyor. Böylece elinizdeki uygun ambalajlarla doğru noktaya gitmiş olursunuz.
İADE KARŞILIĞI NE KAZANIYORSUNUZ?
Uygun ambalajlarınızı teslim ettiğinizde, DOA logolu her ürün için 1 TL dijital cüzdanınıza yükleniyor. Bu bakiyeyi banka hesabınıza aktarabilir, ATM'den çekebilir veya anlaşmalı işyerlerinde QR ile ödeme olarak kullanabilirsiniz. İşlemi yapabilmek için DOA mobil uygulamasını indirip üye olmanız yeterli.
Şırnak'ta depozito iade sistemini verimli kullanmanın özü şu: Doğru ambalajı, doğru durumda ve doğru noktaya götürmek. Bu üçünü bir araya getirdiğinizde, hem hiçbir ambalajınız boşa gitmiyor hem de her uygun şişe ve kutu cebinize geri dönüyor.
