Hükümet, emeklilik sisteminde kapsamlı bir değişikliğe hazırlanıyor. Düşük gelirli esnaf, sanatkar, çiftçiler ve mevsimlik çalışanları kapsayan mikro sigorta programlarında düzenleme yapılacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte aylık bağlama sistemi de yeniden gözden geçirilerek gelir düzeyi düşük vatandaşların emeklilik haklarının güçlendirilmesi planlanıyor.
HER 1,5 ÇALIŞAN BİR EMEKLİYİ FİNANSE EDİYOR
Cumhurbaşkanlığı’nın 2026 yılı programına göre, sosyal sigorta sisteminde finansal sürdürülebilirlik açısından kritik öneme sahip olan aktif-pasif oranı son üç yılda ciddi bir düşüş gösterdi.
Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, 2021 yılında 2 seviyesinde olan aktif-pasif oranı 2024 itibarıyla 1,61’e geriledi. Çırak, stajyer ve kursiyerler hariç tutulduğunda ise bu oran 1,49 seviyesine kadar düştü.
Bu veriler, Türkiye’de her 1,49 çalışanın bir emekliyi finanse ettiği anlamına geliyor. Uzmanlara göre sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğini koruyabilmesi için bu oranın en az 3 olması gerekiyor.
KOLAY İŞVERENLİK UYGULAMASI GENİŞLİYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ev hizmetleri ve apartman görevlileri için e-Devlet üzerinden yürütülen kolay işverenlik uygulamasını genişletmeye hazırlanıyor.
Yeni düzenlemeyle farklı meslek gruplarının da sisteme dahil edilmesi ve kayıt dışı istihdamın önüne geçilmesi hedefleniyor.
İşverenler artık işe giriş, işten çıkış ve sigorta bildirimi gibi işlemleri muhasebeciye gerek kalmadan e-Devlet üzerinden yapabilecek.
DÜŞÜK GELİRLİLERE MİKRO SİGORTA DESTEĞİ
Program kapsamında ayrıca, düşük gelirli esnaf, çiftçi ve mevsimlik çalışanlar için özel sosyal sigorta modelleri geliştirilecek.
Bu sayede yüksek prim ödemeleri nedeniyle sosyal güvenlik dışında kalan kesimler sisteme dahil edilecek. Prim tutarlarının gelir düzeyine göre belirlenmesi planlanıyor.
EMEKLİLİKTE YENİ DÖNEM
Hükümet, emekli maaşı hesaplama sisteminde değişikliğe gidiyor. Yeni modelle, sigortalılık süresi arttıkça maaşın da yükselmesi sağlanacak.
Böylece erken emekliliğin önüne geçilerek çalışanların daha uzun süre istihdamda kalması teşvik edilecek.
MALULİYET AYLIĞI ALANLARA İSTİHDAM DESTEĞİ
Sürekli iş göremezlik veya maluliyet aylığı alanların yeniden iş hayatına kazandırılması için mesleki rehabilitasyon programı başlatılacak.
ESNEK ÇALIŞMA MODELLERİ YAYGINLAŞACAK
Programda ayrıca kısa çalışma, evden çalışma ve hibrit çalışma gibi esnek modellerin sosyal güvenlik sistemiyle uyumlu hale getirilmesi öngörülüyor. Bu sistemin yasal altyapısının 2026 yılına kadar tamamlanması planlanıyor.
