Big Mac Endeksi

  Ekonomi yeniliklere açık bir alandır. Ülkelerin para birimlerinin satın alma paritesi her zaman merak konusu olmuştur. Para birimleri arasındaki alım gücü çeşitli yöntemlerle karşılaştırılmıştır. Alım gücünün dünya genelinde karşılaştırılabilmesi için dünya genelinde aynı olan bir karşılık gerekir. Big Mac Endeksi de bu karşılaştırmalardan biridir.

  Big Mac Endeksi 1986 yılında İngiltere' nin haftalık dergisi olan The Economist' in muhabiri Pam Woodall tarafından icat edilmiştir. Endeks ismini dünyaca ünlü fast food markası Mc Donalds' ın Big Mac hamburger menüsünden almıştır. Bu hamburger menüsü dünyanın hemen hemen her yerinde olan restoranın şubelerinde satılmaktadır. Big Mac hamburger menüsü her restoranda aynı içerikle hazırlanıp satılmakta. Bundan dolayı da para birimlerinin satın alma gücünün karşılaştırılmasında kullanılmakta.

  Endeks farklı ülkelerdeki ulaşım, enerji ve işgücü maliyetlerinin farklılık göstermesinden dolayı eleştiri almaktadır. Başta eğlence amacıyla ortaya atılmış ancak daha sonra ekonomistler tarafından ciddiye alınmasından dolayı ülkelerin para birimlerinin alım gücünün karşılaştırılmasında kullanılmakta. Big Mac Endeksine alternatif olarak farklı marka ve ürünlerde kullanılmaya çalışıldıysa da hiçbiri endeksin yerini alamadı.

  Kendi içerisinde ham endeks ve gayri safi milli hasılaya ayarlı endeks olarak ikiye ayrılmakta. Özetle bir ülke para birimiyle alınacak Big Mac Menüsünün başka bir ülkede o ülkedeki para birimiyle alınması arasında ortaya çıkan farka Big Mac Endeksi denilmekte. Yine bu endeks üzerinden ülke para birimlerinin olması gereken seviyesi tespit edilir.

  Bir hamburger fiyatının dünya genelinde farklı fiyatlarla satın alınabilmesi üzerinden birçok yorum ve tespit yapmak mümkün. Satın alma gücü farklılıkları ve ülke insanının hayat şartları hakkında da fikir sahibi olabiliriz.

  The Economist dergisi belirli periyotlarda ülkelerin Big Mac Endekslerini tablo halinde yayınlamakta. Dileyenler bu tablolara kolaylıkla ulaşıp inceleyebilirler.

  

 

 

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mehmet Sırrı Aygün - Mesaj Gönder




Anket Bugün Cumhurbaşkanlığı seçimi olsa kime oy verirdiniz?
Tüm anketler