Yaş 65 ; Çözüm Yolu : Geriatri 

Dünyada ve Türkiye de yaşam süresi uzamakta ve yaşlı nüfus giderek artmaktadır. Yaş ilerledikçe ortaya çıkabilen sağlık sorunlarını yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görmek yerine, rutin taramalar ve uygulanacak aşılar ile önlemek mümkün. Geriatri biliminin önceliğinin yaşama yıllar katmaktan öte, yaşlılığın her dönemindeki yıllara yaşam katmaktır. Bu yaş grubunun ihtiyaçları ve özellikleri daha iyi anlaşılmaya başlanmaktadır. Pek çok hastalığın sıklığı yaşla birlikte artar. Örneğin şeker, tansiyon, kalp - damar hastalıkları, kemik erimesi, depresyon, bunama, kanser gibi hastalıklar yaşlılarda daha sık görülür. Bu hastalıkların göstergeleri hasta ve yakınları tarafından yaşlılığa bağlı şikayet gibi algılanabilir ve bu durum bazı hastalıkların tanısının gecikmesine neden olabilir. Aynı zamanda yaşlı hastaların hastalık belirtileri gençlerden farklı olabilir. Örneğin bilinç bulanıklığı ve genel durum bozukluğu ile doktora başvuran bir yaşlı hastada altta yatan neden bir idrar yolu enfeksiyonu çıkabilir.

Beslenme bozukluğu nedeni ile getirilen bir hastada sebep depresyon olabilir. Yani yaşlı hastada hastalık sinsi seyredebilir ya da alıştığımız/beklediğimiz bulguların dışında bulgu verebilir.

Yaşlılıkta sık karşılaşılan ve kişinin hayat kalitesini, fiziki ve ruhsal sağlığını olumsuz yönde etkileyen durumlardır. Geriatrik sendromların başında beslenme yetersizliği (malnütrisyon), kas kuvvetinde azalma (sarkopeni), düşmeler, unutkanlık, uyku problemleri, kabızlık ve idrar kaçırma gelir. Bu sorunlara yaşlı bireylerin birçoğunda rastlanır fakat çoğu zaman yaşlanmanın doğal bir sonucu olarak görüldüğünden hekime bildirilmez. Örneğin; kilo kaybı, iştah kaybı, yemek miktarı ve öğün sıklığının azalması, kas kütlesindeki kayıplar malnütrisyonun belirtileridir. Malnütrisyon halsizlik, yorgunluk başta olmak üzere bağışıklık sisteminin baskılanması, hastalıklara yatkınlık ve iyileşme sürelerinin uzaması, dengesizlik, düşmeler ve kemik kırıklıkları, sarkopeni ile yakından ilişkilidir. Malnütrisyon gibi diğer geriatrik sendromlar da tedavi edilebilir ve kişinin genel sağlık durumu ile hayat kalitesi yükselir.

65 yaş ve üzerindekilerde aşılardan korkmamak ve düzenli olarak bu konuda takipte olmak gerekir. Her yıl grip aşısı ve 65 yaşın üzerinde sadece bir veya iki kez uygulanması yeterli olan zatürre aşıları ile bir kere zona aşısı yaptırılmalıdır. Tetanoz ve difteri için de 10 yılda bir kez olmak üzere aşı uygulanması önerilir. Pandemi süresince yaşlı bireylerde de Covid-19 aşısı yapılmalıdır.

Hipertansiyon, diyabet ve hiperkolesterolemi açısından tarama ve kontrol, unutkanlığı olanlarda demans taraması, tüm yaşlı bireylerde depresyon sorgulaması, görme ve işitme muayeneleri yapılmalıdır.

Kemik erimesi olarak bilinen osteoporoz 65 yaşın üzerindeki bütün kadınlarda ve erkeklerde taranmalıdır.

Kolon kanseri, kadınlarda meme ve rahim ağzı kanserleri için hiçbir şikayet olmasa dahi tarama yapılmalıdır. Erkeklerde prostat kanserinin eskiden rutin olarak taranması önerilirken günümüzde belirli gruplarda taranması öneriliyor.

Belli miktarın üzerinde sigara içenlerde akciğer kanseri ve aort genişlemesi taraması yapılmalıdır.

 

GIDANIZ İLACINIZ, İLACINIZ GIDANIZ OLSUN :)

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Hıdır Sulak - Mesaj Gönder




Anket Bugün Cumhurbaşkanlığı seçimi olsa kime oy verirdiniz?