Orta Doğu’nun kritik enerji geçidi Hürmüz Boğazı’nda son durum merak ediliyor. İran, boğazı kapatma ihtimalini gündemde tutarken, bölgedeki gelişmeler küresel petrol piyasalarını yakından etkiliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI NEREDE?
Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ile Basra Körfezi’ni birbirine bağlayan stratejik bir su yoludur. Kuzey kıyısında İran, güney kıyısında ise Umman ile Birleşik Arap Emirlikleri’ne bağlı Musandam Yarımadası yer almaktadır. Boğazın en dar noktası yaklaşık 33 kilometre genişliğinde olup, iki yönlü nakliyeye izin veren yaklaşık 3 kilometrelik bir su kanalına sahiptir.
HÜRMÜZ BOĞAZI HANGİ DENİZLERİ BİRLEŞTİRİR?
Bu boğaz, Basra Körfezi ile Arap Denizi arasında doğal bir bağlantı oluşturur ve bölgeden dünya enerji ticaretinin büyük bir kısmı geçer.
HÜRMÜZ BOĞAZI'NIN ÖNEMİ NEDİR?
Orta Doğu'nun petrol zengini ülkeleri olan Kuveyt, Irak, İran, Suudi Arabistan, Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar, petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ihracatlarının büyük bölümünü bu boğaz üzerinden gerçekleştirir. Dünya LNG ihracatının yaklaşık %66'sı Hürmüz Boğazı’ndan geçmektedir. Dolayısıyla boğaz, küresel enerji piyasaları için hayati bir öneme sahiptir.
İRAN HÜRMÜZ BOĞAZI'NI KAPATIR MI? SON DURUM NE?
İran Parlamentosu Ulusal Güvenlik Komitesi üyesi Behnam Saidi, İran’ın “düşmanlarına karşı çok sayıda seçeneğe sahip olduğunu” ve bu seçenekleri duruma göre kullanabileceğini açıkladı. Saidi, Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasının İran için potansiyel seçeneklerden biri olduğunu belirtti.
Ancak bir başka milletvekili Ali Yazdikhah, İran’ın ulusal çıkarları tehlikeye girmediği sürece boğaz ve körfezde ücretsiz geçişe izin vermeye devam edeceğini ifade etti. Yazdikhah, “Eğer ABD, İsrail’i desteklemek için resmen savaşa girerse, İran’ın ABD ve Batılı ülkelere yönelik petrol geçişini engellemesi meşru hakkıdır” dedi.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANIRSA NE OLUR?
Eğer İran Hürmüz Boğazı’nı kapatırsa, dünya petrol arzının yaklaşık %20'si kesintiye uğrayabilir. Bu durum, enerji piyasalarında ciddi bir kriz yaratma potansiyeline sahip.
Finansal analiz şirketi JP Morgan, Haziran ayında yayımladığı raporda, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının petrol fiyatlarını varil başına 120-130 dolar seviyesine çıkarabileceğini öngörüyor. Bu, küresel ekonomide ciddi maliyetlere yol açabilir.
Ege Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Aykut Lenger ise BBC Türkçe’ye yaptığı açıklamada, boğazın kapanma ihtimalinin bile petrol fiyatları üzerinde baskı oluşturduğunu, finansal piyasalarda bu risk nedeniyle pozisyon alınmaya başlandığını belirtti.
