Göbeklitepe ile ilgili tartışılacak iddia

Şanlıurfa'da ortaya çıkarılan 12 bin yıllık geçmişe sahip Göbeklitepe ile ilgili Ankara Üniversitesi Öğretim üyesi Prof. Dr. İnci Özgür İlhan'dan tartışılacak iddia: 'Dönem insanının günlük yaşamı, doğayla ve hayvanlarla ilişkisi hesaba katılmadan Göbeklitepe’nin bir tapınak olduğunu iddia etmek doğru değildir.'

Alman Arkeolog Klaus Schmidt başkanlığında 1995'te başlatılan kazılar sonucu ortaya çıkarılan ve 12 bin yıllık geçmişe sahip Göbeklitepe ile ilgili tartışılacak bir iddia ortaya atıldı. Ankara Üniversitesi Öğretim üyesi Prof. Dr. İnci Özgür İlhan, Göbeklitepe'nin tapınak olmayabileceğini iddia ederek " Dönem insanının günlük yaşamı, doğayla ve hayvanlarla ilişkisi hesaba katılmadan Göbeklitepe’nin bir tapınak olduğunu iddia etmek doğru değildir" dedi. Prof. Dr. İlhan, Birgün gazetesinin pazar ekinde çıkan "Göbeklitepe tapınak mı?" başlıklı yazısında "Tapınak, güce tapınmak için yapılır. Eğer tapınak iddiasıyla henüz soyut düşünmesi gelişmemiş Göbeklitepe insanının taptığı doğaüstü güçlere ya da tanrıya/tanrılara vurgu yapılmıyorsa, “tapınak” ile neyin söylenmek istendiği açıklanmalıdır" şeklinde ifadelere yer verdi.

"Göbeklitepe’yi gördüğümde buranın bir tapınak olduğuna çok çabuk karar verildiğini düşündüm" diyen İlhan'ın yazısındaki ilgili kısım şöyle:

" Urfa yakınlarında bulunan Göbeklitepe’de ilk dikkat çeken çember şeklinde oluşturulmuş T şeklindeki boyu 7 metreye varan yapılardır. Bu yapılara daha yakından bakıldığında üzerlerinde kertenkele, yaban domuzu, tilki, yılan ve başka hayvan figürleri görülmektedir. Avcı-toplayıcı Göbeklitepe insanının doğayla mücadelesi söz konusudur, doğal çevresinde olup bitenleri kontrol etmesi önemlidir. Günlük yaşamında yiyecek olarak doğadan elde edebileceği yırtıcı olmayan hayvanlar gibi ödüllerin yanında yaşamını zorlaştıran, onu korkutan yırtıcı hayvanlar vardır. Doğal yaşam içinde baş etmesi gereken zorlukları ve korkularını kontrol etmesinin bir yolu, aynen çocukların oyun yoluyla canavarların gücünü kontrol etmesi gibi kurduğu yapılar, yaptığı resimler olabilir. Göbeklitepe’deki T şeklindeki yapıların ihtişamlı yüksekliği pekâlâ gücü sembolize ediyor olabilir. Bu bir dildir, bir ifade biçimidir, tümgüçlü düşünmedir, “ben güçlüyüm”ü anlatır. (Bunun en çarpıcı etkisini İngiltere parlamento binasını görmeye gittiğimde yaşadığımı hatırlıyorum. O binanın yanında kendimi çok küçük ve güçsüz hissetmiştim; herhalde bu binaların yapılmasındaki amaç da binanın içine giremeyenlere bu hisleri yaşatmaktır diye düşünmüştüm. Bugün dikilen gökdelenler de paranın, iktidarın gücünün bir temsilidir.) Bu yapıların üzerinde yer alan hayvan figürleri de olasılıkla çocukların oyun senaryolarında yer verdiği ve tümgüçlülük duygusunu ona yaşatan oyuncakları gibi işlev görmüştür.

Dönem insanının günlük yaşamı, doğayla ilişkisinde yaşadıkları, zihinsel kapasitesi, doğayla ve hayvanlarla ilişkisi hesaba katılmadan, Göbeklitepe’nin bir tapınak olduğunu iddia etmek doğru değildir. Tapınak, güce tapınmak için yapılır. Eğer tapınak iddiasıyla henüz soyut düşünmesi gelişmemiş Göbeklitepe insanının taptığı doğaüstü güçlere ya da tanrıya/tanrılara vurgu yapılmıyorsa, “tapınak” ile neyin söylenmek istendiği açıklanmalıdır. Umarım bu yazıdaki önerme de Göbeklitepe ve benzerleri üzerinde çalışacaklar için bir hipotez sunabilir."

YAZININ TAMAMINI OKUMAK İÇİN TIKLAYIN

24 Şubat 2020 Şanliurfa- Gündem

urfanatik.com son bir ayda 755.116 kez ziyaret edildi.


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Urfanatik Gazetesi Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Urfanatik Gazetesi hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

01

B Aslan - tam bu nokta önemli insanlık tarihi insanları soyut düşünemediğini iddia ediyor. ama unutuluyor ki adem as. dünyaya geldiğinde bir düşüncesi ve tanrı inancı vardı ve o kadar da gelişmemiş değildi. Bence tarih insanları doğru tanımlamıyor ve eski çağlarda insanlar o kadar da geri değiller.

Yanıtla . 0Beğen . 0Beğenme 24 Şubat 16:22

ŞANLIURFA ŞEHİR MARKALARI

Markanız 1 yıl boyunca, Urfanatik'te, bu alanda! Arayın...

+90 (532) 175 0403
Reklam bilgi


Anket Urfa'nın çözülmesi gereken en acil sorunu sizce hangisidir?