Er ve erbaşlara memurluk düzenlemesi kimleri kapsıyor, sözleşmeli erbaş ve erler hangi kamu kadrolarına atanabilecek, 7 yıl hizmet ve 41 yaş şartı nasıl uygulanacak? Yüzde 10 kontenjan, kura, sözlü sınav, başvuru takvimi, derece-kademe hesabı ve düzenlemenin yürürlüğe giriş sürecine ilişkin merak edilen ayrıntılar.
Türk Silahlı Kuvvetlerinde görev yapan sözleşmeli erbaş ve erlerin kamu kurumlarına atanmasını kolaylaştıracak yeni düzenlemede kritik aşama geçildi. TBMM Milli Savunma Komisyonunda kabul edilen kanun teklifi; en az 7 yıl görev yapan, olumlu nitelik belgesi bulunan ve yaş şartını taşıyan sözleşmeli personel için belirli kamu kadrolarında zorunlu kontenjan ayrılmasını öngörüyor.
Düzenlemenin kamuoyunda “er ve erbaşlara doğrudan memurluk hakkı” şeklinde yorumlanması ise bazı yanlış anlaşılmalara yol açtı. Teklif, zorunlu askerlik görevini er veya erbaş olarak tamamlayan herkesi kapsamıyor. Yeni sistemden, sözleşmeli erbaş ve er statüsünde en az 7 hizmet yılını tamamlayarak ayrılanların yararlanması planlanıyor.
Her Er Ve Erbaş Düzenleme Kapsamında Olmayacak
Teklifte yer alan kamuda istihdam hakkı, askerlik görevini altı veya on iki ay süreyle yapan yükümlü er ve erbaşlara yönelik değil. Kapsam, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu kapsamında profesyonel olarak görev yapan personelle sınırlı tutuluyor.
Başvuru yapacak kişinin sözleşmeli erbaş veya er olarak en az 7 hizmet yılını tamamlaması, görevden olumlu nitelik belgesiyle ayrılması ve başvuru tarihinde 41 yaşını doldurmamış olması gerekiyor. Ayrıca adayın atanmak istediği kadro için sınav dışındaki diğer özel şartları taşıması istenecek. Seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu durumlara ilişkin hükümler de saklı tutulacak.
Bu nedenle yedi yıl dolmadan kendi isteğiyle ayrılanların, nitelik belgesi olumsuz olanların veya başvuru tarihinde 41 yaşını tamamlayanların söz konusu haktan yararlanması beklenmiyor.
Sözleşmeli Erbaş Ve Erler Hangi Kadrolara Atanacak?
Yeni sistem bütün devlet memurluğu kadrolarını kapsamıyor. Teklif metninde sözleşmeli erbaş ve erlerin atanabileceği görevler açık biçimde sıralanıyor.
Düzenleme yürürlüğe girerse şartları taşıyan adaylar; infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadroları ile sözleşmeli pozisyonlarına atanabilecek.
Öğretmenlik, mühendislik, uzman yardımcılığı veya masa başı idari kadrolar teklif kapsamında özel olarak sayılmıyor. Düzenlemenin ağırlıklı olarak güvenlik, koruma, saha hizmetleri, ulaşım ve destek görevlerine yönelik hazırlandığı görülüyor.
Kamu Kurumlarına Yüzde 10 Kontenjan Zorunluluğu
Teklifin en dikkat çekici bölümü, kamu kurumlarına getirilecek yüzde 10 kontenjan zorunluluğu oldu. Mevcut uygulamada sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuya geçişinde kurumların yeterli sayıda kadro bildirmemesi önemli bir sorun olarak gösteriliyordu.
Yeni düzenlemeye göre kamu kurumları, belirtilen unvanlarda o yıl yapacakları personel alımlarının ve atama izinlerinin yüzde 10’unu sözleşmeli erbaş ve erlerden ayırmak zorunda olacak. Kurumlar, kontenjanları ve aranan şartları aralık ayının sonuna kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirecek.
Örneğin bir kurumun kapsama giren görevlerde 100 kişilik alım yapması halinde, şartların oluşması durumunda bunun 10 kişilik bölümünün eski sözleşmeli erbaş ve erler için ayrılması öngörülüyor. Ancak kontenjan ayrılması, başvuru yapan herkesin otomatik olarak atanacağı anlamına gelmeyecek.
KPSS Olmadan Memur Ataması Yapılacak Mı?
Teklifte adayların, ilgili kadronun mevzuatında bulunan sınav şartı dışındaki koşulları taşıması öngörülüyor. Bu hüküm, genel KPSS veya ilgili kadroya yönelik yazılı sınav şartının uygulanmayabileceğini gösteriyor. Bununla birlikte adayların doğrudan ve sınavsız şekilde kadroya alınması söz konusu olmayacak.
Başvuru şartlarını taşıyanlar arasından, ilan edilen kontenjanın dört katı kadar aday tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenecek. Kura sonucunda seçilen adaylar ilgili kamu kurumunun oluşturacağı komisyon tarafından sözlü sınava alınacak.
Sözlü sınavda adayların genel kültürü, genel yeteneği, muhakeme gücü, kendisini ifade etme becerisi, liyakati, temsil kabiliyeti, öz güveni, ikna yeteneği ve bilimsel gelişmelere açıklığı değerlendirilecek. Her başlık 20 puan üzerinden hesaplanarak adayın toplam sözlü sınav puanı oluşturulacak.
Er Ve Erbaşlara Memurluk Başvurusu Ne Zaman Başlayacak?
Düzenleme henüz yürürlüğe girmediği için resmî başvuru ekranı veya kesin başvuru tarihi açıklanmış değil. Teklif yasalaştıktan sonra başvuru, bildirim, kura, sözlü sınav ve atama işlemlerinin ayrıntıları ortak bir yönetmelikle belirlenecek.
Planlanan sisteme göre başvurular her yıl yenilenecek. Adayların bilgileri, görev yaptıkları teşkilata göre İçişleri Bakanlığı veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına gönderilecek.
Kamu kurumları kontenjanlarını aralık ayı sonuna kadar bildirecek. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ise adayların tercihlerini ve kadroları değerlendirerek 1 Mart’a kadar kura yerleştirmesini yapacak veya yaptıracak. Kura sonrasında sözlü sınavların üç ay içinde tamamlanması planlanıyor. Personel bilgilerinin bakanlığa bildirilmesi ise tek başına kesin atanma hakkı oluşturmayacak.
Askerlikte Geçen Süre Derece Ve Kademeye Eklenecek
Ataması tamamlanan personel, göreve başladığı tarihten itibaren yeni kadrosunun maaş ve diğer özlük haklarından yararlanacak. Sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süresi de öğrenim durumuna göre ulaşılabilecek üst derece aşılmamak şartıyla memuriyet hesabına dahil edilecek.
Teklife göre her hizmet yılı için bir kademe, her üç hizmet yılı için de bir derece yükselmesi uygulanacak. Böylece yedi yıllık görev süresini tamamlayan bir personelin askerlikte geçirdiği yıllar, memuriyete tamamen sıfırdan başlamaması açısından önem taşıyacak.
Memur kadrosuna atananlar en az 4 yıl boyunca başka bir unvana atanamayacak. Atama onayı aldığı halde göreve başlamayan veya başladıktan sonra görevinden ayrılan kişi, aynı düzenleme kapsamında ikinci kez istihdam edilemeyecek.
Özel Güvenlik Kadrolarında Eğitim Muafiyeti Uygulanacak
Yedi yıllık hizmetini tamamlayan sözleşmeli erbaş ve erlerin koruma ve güvenlik görevlisi olarak atanması halinde bazı özel güvenlik eğitim şartlarının aranmayacağı düzenleniyor.
Teklif, özel güvenlik temel eğitimi ile silahlı veya silahsız görevler bakımından mevzuatta bulunan belirli eğitim şartlarına istisna getiriyor. Bu düzenlemenin temelinde, adayların uzun süreli askerî eğitim ve silah bilgisine sahip olmaları bulunuyor. Ancak güvenlik soruşturması, sağlık şartları ve kadronun gerektirdiği diğer koşulların devam etmesi bekleniyor.
Er Ve Erbaşlara Memurluk Yasası Çıktı Mı?
Kanun teklifi 11 Haziran 2026 tarihinde TBMM Milli Savunma Komisyonunda kabul edildi, ancak henüz yürürlüğe girmiş bir kanun değil. Düzenlemenin uygulanabilmesi için TBMM Genel Kurulunda görüşülerek kabul edilmesi, Cumhurbaşkanı tarafından onaylanması ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bu süreç tamamlanmadan başvuru alınması veya yüzde 10 kontenjan uygulamasının başlaması beklenmiyor. Teklif Genel Kurul görüşmeleri sırasında değiştirilebileceği için 7 yıl, 41 yaş, kura ve kadro şartlarının yasalaşan nihai metinden takip edilmesi önem taşıyor.
