Bilindiği üzere son bir yıldır emlak piyasasında belirgin bir durgunluk söz konusu. Satış rakamlarında, yeni projelere olan taleplerde ve ikinci el konut hareketliliğinde ciddi bir yavaşlama göze çarpıyor. Bu tablo yalnızca gayrimenkul sektörüne özgü değil elbette. Aynı şekilde otomotivden beyaz eşyaya, tekstilden hizmet sektörüne kadar birçok alanda benzer bir durağanlık yaşanıyor. Fakat konut özelinde mesele biraz daha farklı ve çok boyutlu ilerliyor.
Yükselen Faiz Oranları Birinci Sebep
Durgunluğun en çok dillendirilen nedeni şüphesiz faiz oranlarının yükselmesi. Bankaların konut kredilerinde uyguladığı yüksek oranlar, orta gelir grubunu ev sahibi olma hayalinden neredeyse tamamen uzaklaştırdı. Önceden maaşına göre ayarlanan, belli bir fedakârlıkla ödenebilecek taksitler bugün birçok aile için ulaşılmaz hale gelmiş durumda. Bu da talebi ciddi biçimde törpülüyor.
Devletin Müdahaleleri ve Yeni Düzenlemeler
Yalnızca faiz oranları değil, devletin ekonomiye yönelik attığı adımlar da piyasayı etkiliyor. Yükselen enflasyonla mücadele kapsamında alınan kararlar, tapu devir işlemlerinde getirilen yeni düzenlemeler, vergi ve harçlardaki artışlar alıcı ve satıcıların masaya oturmasını zorlaştırıyor. Her iki taraf da temkinli davranıyor, adım atmadan önce birkaç kez düşünmek istiyor. Bu da piyasadaki hareketi doğal olarak yavaşlatıyor.
Altın ve Döviz Güvenli Liman Oldu
Son bir yılda en çok kazandıran yatırım araçlarının başında altın ve döviz geldi. Yatırımcıların büyük kısmı sermayesini gayrimenkul yerine bu alanlara kaydırdı. "Evim olsun" düşüncesiyle hareket eden dar gelirli vatandaş ise, yüksek fiyatlar nedeniyle bu yarışın dışında kaldı. Böylece piyasada hem yatırımcı hem de gerçek alıcı azaldı.
Satıcıların Bekle-Gör Tavrı
Bir diğer etken de satıcıların psikolojisi. Maliyetlerin her geçen gün artması, yeni projelerin çok yüksek rakamlardan piyasaya çıkması, ikinci el ev sahiplerini de fiyat konusunda dirençli hale getirdi. Birçok kişi “Bugün satarsam yarın yerine koyamam” düşüncesiyle evini satışa koymuyor ya da piyasa koşullarının çok üzerinde fiyat talep ediyor. Bu da alıcıyı iyice geri çekiyor.
Peki Çözüm Nerede?
Sektör temsilcileri, ekonomideki dengelerin biraz daha oturmasıyla gayrimenkul piyasasında da yeniden bir hareketlilik yaşanabileceğini söylüyor. Faiz oranlarının düşmesi, tapu ve vergi işlemlerinde kolaylık sağlanması ve alım gücünün kısmen toparlanması durumunda tablo değişebilir. Ayrıca konut üretiminde daha erişilebilir fiyat politikalarının izlenmesi, hem vatandaşın ev sahibi olmasını kolaylaştıracak hem de piyasadaki durağanlığı kıracaktır.
Sonuç
Bugün için emlak piyasasında bir durgunluk var ve bu inkâr edilemez. Ancak unutulmamalı ki gayrimenkul, uzun vadede her zaman en güvenli yatırım araçlarından biri olmuştur. Kısa vadede zorluklar yaşansa da orta ve uzun vadede sektörün toparlanma potansiyeli güçlü. Önemli olan, alıcı ve satıcıyı aynı noktada buluşturacak dengeli adımların atılabilmesi.