Şanlıurfa’nın Birecik ilçesinde bulunan ve tarihi geçmişiyle dikkat çeken Mağara Camii, kaya oyma mimarisi ve özgün yapısıyla bölgenin önemli kültürel mirasları arasında yer alıyor. Sancak Mahallesi’nde, Sağlık Ocağı Caddesi üzerinde bulunan cami, geçmişten günümüze ulaşan mimari özellikleriyle ziyaretçilerin ilgisini çekiyor.
1811 YILINDA ONARIM GÖRDÜ
Kuzey-güney doğrultusunda 14 metre, doğu-batı doğrultusunda ise 17,21 metre ölçülerindeki caminin harim giriş kapısı üzerinde günümüze kısmen ulaşabilen iki kitabe bulunuyor. Kitabelerden birinde “Es-Seyyid el-Hac Abdülkadir el-Mufti” adı okunurken, Şair Şani tarafından kaleme alındığı belirtilen diğer kitabede caminin Hicri 1226, Miladi 1811-1812 yıllarında onarım gördüğü bilgisi yer alıyor.
KAYA OYMA MİMARİSİNİN ÖNEMLİ ÖRNEKLERİNDEN
Ana kayadan oluşturulan cami, kesme ve moloz taş malzemelerin kullanılmasıyla inşa edildi. Yapıya kuzey cephesinde bulunan giriş açıklığından ulaşım sağlanıyor. Caminin giriş kısmının doğu cephesinde yer alan sivri kemerli yazlık mihrap, yapının dikkat çeken mimari unsurları arasında bulunuyor.
İki sahından oluşan harim bölümünün güneyinde ise sivri kemerli ana mihrap yer alıyor. Kaya oyma tekniğiyle şekillendirilen yapı, bölgedeki dini mimarinin özgün örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.
MİNARESİ SONRADAN İNŞA EDİLDİ
Araştırmalara göre caminin minaresinin, yapının daha önce kaya kilisesi olarak kullanılmış olabileceği ihtimali sonrasında inşa edildiği değerlendiriliyor. Minarenin camiden yaklaşık 17,5 metre uzaklıkta bulunması ise yapının en dikkat çekici özelliklerinden biri olarak öne çıkıyor.
