Sabah Gazetesi Yazarı Faruk Erdem’in haberine göre, Türkiye'deki sosyal güvenlik mevzuatı, çalışan annelere emeklilik yolunda çok önemli bir ayrıcalık tanıyor. Normal şartlarda emekli olabilmek için uzun yıllar çalışarak prim gününü doldurmak gerekirken, anneler doğum borçlanması yöntemiyle çalışmadıkları dönemlerin primlerini toplu şekilde satın alabiliyor. İşte mevzuattaki son değişiklikler ve uygulamanın bilinmeyen yönleri...
DOĞUM BORÇLANMASINDA YENİ DÖNEM: KİMLER KAPSAMDA?
Geçmiş yıllarda yalnızca SSK'lı kadınları kapsayan ve en fazla 2 çocuk için yapılabilen borçlanma sisteminde köklü reformlar yapıldı. Yeni düzenlemeyle birlikte:
Artık sadece 4A'lı (SSK) anneler değil; esnaflık yapan 4B'li (Bağ-Kur) kadınlar, isteğe bağlı sigortalılar ve devlet memuru (Emekli Sandığı) olan anneler de bu haktan faydalanabiliyor.
Borçlanma yapılabilecek çocuk sayısı 3’e yükseltildi.
TOPLAMDA KAÇ GÜN KAZANILABİLİR?
Sistem, doğum nedeniyle iş hayatına ara vermek zorunda kalan annelerin hak kaybını önlemeyi amaçlıyor.
Mevzuata göre doğumdan sonraki çalışılmayan her 2 yıllık süreç için 720 gün prim kazanılabiliyor. Üç çocuğu için de bu hakkı kullanan bir anne, toplamda 2 bin 160 gün (6 yıl) ek prim gününe sahip olarak emeklilik sürecini ciddi oranda hızlandırıyor.
BAŞVURU İÇİN HANGİ ŞARTLAR ARANIYOR?
Annelerin bu haktan yararlanabilmesi için yasal olarak şu üç ana kriteri karşılaması gerekiyor:
- Önce Sigorta, Sonra Doğum: Borçlanma yapılacak doğumların, ilk sigorta giriş tarihinden (en az 1 günlük prim ödemesinden) sonra gerçekleşmiş olması şarttır.
- Primsiz Dönem: Doğum takip eden 2 yıl içerisinde kadının adına herhangi bir kurumdan uzun vadeli sigorta primi yatırılmamış (yani çalışılmamış) olması gerekir.
- Çocuğun Sağ Olması: Borçlanma talep edilen süre boyunca çocuğun hayatta olması yasal bir zorunluluktur.
DOĞUM İZİNLERİ GÜN SAYISINA EKLENİR Mİ?
Annelerin doğum öncesi ve sonrası kullandığı toplam 16 haftalık yasal analık izin süreleri, borçlanılabilen bu 2 yıllık sürenin içinde yer alır. Yani kadın çalışanlar, raporlu ya da izinli oldukları bu dönemleri de rahatlıkla borçlanma kapsamına dahil edebilirler.