banner54

ŞİRKET RİSKLERİ
hüseyin bozkurt Şu anda, bin bir emekle oluşturduğunuz ve kısmen başarıya ulaştırdığınız bir şirketiniz ya da işletmeniz var ise bu başarınızı ya da oluşturduğunuz  işletmeyi  yok etmek başarınızı düşürmek için sizi bekleyen bir çok risk de var demektir.  Bir işletme için risk demek; işletmenin başarıya ulaşma ihtimalinin kendisidir. İhtimal azaldıkça risk çoğalır. Geçen hafta işletme başarılarının sırlarını yazmıştık. Bu defa işletmelerin başarısını engelleyen, düşüren hatta onların yok olmasına kadar varan sebepleri yani riskleri yazacağım. Riskleri İç ve dış riskler olarak ayırırsak, riski önleme de alınacak tedbirleri de tasnif etmek kolaylaşacaktır. DIŞ RİSKLER daha çok dışardan gelen etkilerle ve şirketin direkt etkisinin olmadığı  riskleridir. Riski işletme yaratmaz. Ama dışardan gelen riskleri izleyerek etkileri azaltılabilir. Bu riskleri şöyle sıralayabiliriz. 1-Enflasyon riski: Her işletme ülkedeki enflasyon dalgalanmalarından etkilenir. İşletmeler, bu riski izleyerek, hissederek ve alacakları önlemler ile enflasyon kayıplarını giderebilirler. 2-Tabi afet riskleri: Bu riskler, deprem, sel, yangın vb.gibi sebeplerle oluşur. Genellikle beklenmedik ve elimizde olmayan sebeplerle gerçekleşirler. Ancak, işletmenin yer seçiminden, inşaat yapısına, yangın tedbirlerine ve buna benzer önlemler alınarak risk azaltılabilir.  Örneğin, dere yatağında bir fabrika her zaman sel riski altında sayılır. 3-Döviz riski: İşletmelerin ithalata bağımlılığı varsa, ihracat yapıyorsa, döviz kredisi kullanıyorsa, döviz cinsinden taahhütte bulunuyorsa  veya borç alacaklarını belli bir dövize endeksli yapıyorsa döviz kur dalgalanmalarından mutlaka etkilenir. Döviz dalgalanması her zaman risk olmayabilir. Bazen kazandırır da. Döviz ile borçlanan veya hammadde alan bir firma mutlaka alacaklarını da aynı dövize bağlaması gerekir. Dövize bağlı bir işleminiz varsa onun olumsuz beklentilerini giderecek tedbirlerin alınması lazım. Kur sabitleme, alacakları da aynı dövize endeksleme gibi. Yoksa bir yıllık kârınızı döviz kur farkına verebilirsiniz. 4-Teknolojik risk: Yaptığınız iş veya kullandığınız makinalarınızda meydana gelecek teknolojik gelişmeler sizi bir gece de devre dışı bırakabilir. İşletmenizi kurarken, yönetirken teknolojiden nasıl etkilenen bir sektörde olduğunu araştırmanız ve devamlı bu konuyu izlemeniz gerekir. Teknolojinizi yenileme gibi bir masrafla karşı karşıya kalabilirsiniz. Yenilemeyip piyasadan da silinebilirsiniz. Ya da bir teknoloji gelişmesi sizin yaptığınız işi bir ayda sıfırlayabilir. İÇ RİSKLER ise genellikle şirket ya da işletmenizin içinde olan olaylara bağlı risklerdir. Bunlar da kısaca şöyledir: 1-Rekabet riski: Şirketlerin rakipleri ile aşırı rekabet edip onlara bağlı kalmaları halinde alacağı riskleri ifade eder. Şayet rakiplerinden kendini soyutlayıp ayırabilirse de olumlu etkilenmiş olur. Bu yüzden rekabet işletmelere genellikle risk olmakla birlikte bazen kazanç da sağlar. Her halükarda  risk vardır. 2-Faiz riski: İşletmenin karlılık oranı, aynı süreçteki faiz oranından yüksek olması gerekir. Karlılık devamlı ve uzun süreli yüksek olması gerekir. Kısa sürede karlılık yüksek olup da, uzun sürede düşük olursa faiz yükü ve faiz oranı riski ile karşı karşıya kalabilir. Kârın tek başına faiz oranından yüksek olması da bir şey ifade etmez. Ödeme gücüne de uygun olup, ek finansman ve faiz yükü gerektirmemelidir. Karlılığın sürekliliğini ve yüksekliğini belirleyen öğeler arasında; işletme bina ve arsası, makine yatırım tutarı, teknolojik yatırımlar ve yetişmiş iş gücü de rol oynar. 3-Yasal riskler: İşletmelerin çalışırken yasalara uygun ya da uygun olmayan çalışmaları yasal risk oluşturur. Bunlar, vergi kanunları, SGK ve İş Kanunu, Tüketiciyi Koruma Kanunu, TTK, Çevre Koruma Kanunu gibi yasalardır. Bu yasaların iyi bilinmesi ve bunlara uyulması, aksi takdirde risk alınacağı bilinmelidir. Son yıllarda vergi incelemesi, SGK ve İş Kanunu denetimleri, tüketici yasası uygulamaları sonucu kesilen yüksek cezalar işletmeleri başarı yolculuğundan alıkoymaktadır.                          4-Çalışan riskleri: İşletmelerde çalışan iş gücünün yeterli olmaması, piyasaya göre istihdamın gelişmemiş olması, eğitimsiz personelle çalışılması, yetişmiş personelin elde tutulamaması ve yetişmiş çalışanların işletmeye rakip olarak haksız rekabet yapması gibi  sebepler personel riskine örnektir. Uygulamada çatışılan ve doyumsuz personellerin özellikle işletme sırları ile ilgili büyük risk oldukları da bilinmektedir. 5-Yönetim riski: İşletme yönetiminde aşırı emir komuta zincirinin olması, alt üst ilişkilerinin uyumsuz ve çatışmalı olması, yönetim planı ve görev tanımlarının olmaması, danışmanlık hizmeti alınmaması, yönetim ve işlemlerde şeffaf olunmaması, ortaklara söz hakkı tanınmaması gibi sebepler yönetim riskine örnektir. 6- Üretim Riski: Üretim firmalarında, üretim safhalarında yaşanan sorunlar, aşırı fire, verimsi ve kalitenin tutturulamaması, hammaddenin bazı yıllarda kısıtlı olması gibi sebepler işletme için ciddi risklerdendir. 7-Finansal risk: İşletmelerde finans konusu başlı başına bir risk kaynağıdır. Finansın iyi yönetilmesi ve iyi bir finans planı yapılması önemlidir. İşletme maddi yükümlülüklerini yerine getirebiliyor mu? İşçilik, elektrik, SGK primi, kira, kredi taksitleri, vergiler, mal bedelleri ve masraf ödemeleri zamanında yapılıyor mu? Bu ödemeler aksatılıyor ve söz verilen günlerde ödenemiyorsa finansal riskler başlamış demektir. Bunun devamı yeni krediler, yeni faiz yükleri, güven kaybı ve netice de başarı düşüşüdür. Çok kar etmeniz, düşük faizli kredi kullanmanız hiç önemli değildir. Borçlarınızı gününde ödeyemiyorsanız sorun var demektir. 8-Kredi riski: İşletmelerde yetersiz sermaye ile yola çıkılması, alınan kredilerin amaç dışı kullanılması, sabit yatırımların kredi ile yapılması, kredi kullanırken devamlı ucuz kredi mantığı ile hareket edilerek sadece ödenecek faizin düşünülmesi, ödeme gücü ve süresinin ihmal edilmesi (en iyi kredi en ucuz maliyetli olan değil, ödeme gücüne uygun ucuz kredidir), yeni kredilerin, eski kredileri kapatmak için kullanılması gibi yollara girilmesi bariz kredi riskleridir. Daha bir çok risk sayılabilir. Başarı demek, şirketi riske atmadan para kazanmaktır. Bunu uzun vadeli düşünmek gerekir. Bir yıl para kazanmayabilirsiniz. Ama genel amaç riski olmayan, itibarlı, kazanan ve sorunsuz bir işletme büyütmektir. Risk alınır ama riskle yaşanmaz. Yerine göre altından kalkılabilir riskler alınabilir ama bu itibar kaybı yaratmamalıdır. Sürekli risk- kriz sarmalına dönüşmemelidir. Risksiz günler dileğiyle…  
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
HABERLER