banner54

FİZİBİLİTE
hüseyin bozkurt Bir yatırımın, işin, fikrin yapılabilir olup olmadığını, düşünülen şeyin gerçekleşip gerçekleşemeyeceğini, amaca uygun olup olmadığını belirlemek için yapılan araştırma, analiz ve çalışmaların tamamına FİZİBİLİTE  denir. Fizibilite, dilimize İngilizce  FEASİBİLİTY sözcüğünden geçmiş olup, yapılabilirlik anlamına gelmektedir. Fizibilite bir işin veya fikrin olumlu sonuçlanması için yapılan araştırmaların tamamını kapsar. Hayatın her alanında hayal ettiğimiz şeylerin, atacağımız adımların başarıya ulaşması için mutlaka, ufak da olsa bir yapılabilirlik araştırması ve çalışması yapmalıyız ki; düşündüğümüz, yapacağımız şeylerin olumsuz sonuçlanmasını önleyelim, gerekli tedbirleri baştan alalım, boşa uğraşmamış olalım. Ülkemizde; fizibilite, genellikle yatırım, ticaret, imalat işleri ile ilgili işe başlamadan önce yapılan bir çalışma olarak bilinir. Parasal fon ve imkanların kullanımını gerektiren yerlerde ve gelecekte kazanç getirecek bir işe kalkışıldığında; yapılacak yatırımın, ne ölçüde kârlı olabileceğini, kaç yılda kendisini amorti edebileceğini, su, elektrik, ulaşım, liman ve demiryolu gibi yerlere uzaklığı, yatırım yerinin etüdü,  pazar durumu, ihracat gücü, alternatif pazarlar, rakiplerin durumu, yatırım konusundaki üretim (arz) miktarı, hammadde kaynaklarına yakınlığı, yatırımın kaç liraya mal olacağına dair finans planı ve hatta şirketin yönetimi de dahil, yatırım konusunda bilgi, tecrübe gibi önemli konuların değerlendirilmesine ihtiyaç duyulur. Bu amaçla yapılan çalışmalara fizibilite çalışması denir. Değerleme sonucunda kârlı bulunan yatırımlar fizibil (yapılabilir) yatırımlar olarak değerlendirilir. Yapılan çalışmaların sonucu bir fizibilite raporuna yazılır. Fizibilite çalışması yeni bir yatırım kararı için yapılabileceği gibi, mevcut bir tesise ek yapılması, farklı bir yan ürün için genişletilmesi, yenilenmesi amacıyla maksadıyla da yapılabilir. Yatırımcı bazen kendisi isteyerek (profesyonel ya da büyük yatırımcılar), bazen de yatırıma kredi veya teşvik verecek bir banka, devlet kuruluşu gibi kurum ve kuruluşların isteği üzerine yapılır. İsteyerek yapılan fizibilite çalışmaları daha ciddi ve daha gerçekçi yapılır. Ancak, uygulamada Devlet kuruluşlarına ve bankalara sunulan fizibilitelerin bir formalite olarak algılandığını ve rastgele yapıldığı ya da başka bir vilayetteki benzer yatırımdan kopya alınarak yapıldığını görmekteyiz. Fizibilite raporunun yatırım sahibince konusunda uzman ve araştırmacı bir veya birkaç kişiye yaptırılması gerekir. Uygulamada iş sahipleri, yatırımı kendilerinin iyi bildiğini, sadece Devlete sunulan bir rapor olarak algılandığından, fizibilite raporu için ek bir maliyet yüklenmek istememektedir. Çoğu zaman teşvik ve benzeri dosyaları takip eden kişilerden bir fizibilite raporu uydurmalarını isterler. Halbuki gerçek fizibilite raporu yazacak konunun uzmanı kişiler; dışrdan bir göz olarak yaptıkları genel ve çok yönlü araştırmalar ile o işin riskli yönlerine de ulaşırlar. Yatırım yapılmadan o riske dikkat çekerler. Yatırımcı yatırımı yaparken riskler ile ilgili baştan tedbirler alır. Birinin fizibilite raporuna ve yatırımına bakarak yatırım yapsanız bile yatırımcının kendi şahsi bilgisi, sermayesi, yatırım yerinin alt yapısı gibi özellikler mutlaka farklı çıkar. Suyu çok kullanan bir yatırım için, komşuna bakarak yatırım yapıldığında kendi arsanızda su bulamayabilirsiniz. Yaptığınız yatırım boşa gidebilir. Uygulamada en çok yapılan bir hata mevcut makinanıza aynı hattan bir tane daha eklenmesi veya yaptığınız mamulün hammaddesini üretme gibi yatırımlarda hiçbir fizibilite yapılmıyor. Bu doğru değildir. Her yatırımın size bir maliyeti ve geri dönüşü ve kârlılığı, sermaye ihtiyacı gibi konuların bilinmesine gerek vardır. Zira kapasite arttırarak ya da hammaddemi kendim üreteyim fikriyle yatırım yapıp zarar eden çok firma var. Ya da falanca yapıyor ben niye yapmayayım düşüncesi ile yapılan  hesapsız yatırımlar….! Bir fizibilite çalışmasında genel olarak; PİYASA İncelemesi, YATIRIM YERİ İncelemesi, FİNANSAL İnceleme, TEKNİK İnceleme ve HUKUKİ inceleme olmak üzere; 5 ana konuda bilgiler toplanıp bir değerlendirme yapılmaya çalışılır. Bir yatırımda bu konuların mutlaka irdelenmesi lazımdır. Bu konularla ilgili çalışmaların DETAYLARINI bir sonraki yazımızda açıklayacağız. Mutlaka bir genel Danışman’a ciddi bir çalışma yaptırılmalıdır. Çünkü bu çalışma sizin yatırım yapıp yapmamanıza sebep olacak, yanlış yatırım yapmanızı önleyecek ve hatta düşündüğünüz yatırımı, alacağınız ek tedbirlerle kârlı hale dönüştürmenizi sağlayacaktır.  
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
HABERLER