banner54

Demokratik Özerklik Nedir?

Yaklaşık olarak üç aydır sizlerden ve köşemden ayrı kalmak zorunda kalmıştım.Allah'ın izniyle bugünden itibaren,Türkiye'de ve özelikle de Şanlıurfa'da yaşanan siyasi,ekonomik ve sosyal sorunları objektif bir pencereden sizlerle paylaşmaya çalışacağım.

Bu hafta ki köşemde son günlerin en çok konuşulan ve farklı yorumlara neden olan "Demokratik Özerklik'in ya da "Bölgesel Özerk Yönetim"in evrensel tanımı,Dünya'da ki uygulama alanları ve Barış ve Demokrasi Partisinin (BDP) Türkiye coğrafyasında oluşmasını istediği "Demokratik Özerk Yönetim"in hangi siyasi,ekonomik ve sosyal alanları kapsadığı konusu üzerinde durmak istiyorum.Belki kavram olarak özerkliğe yabancı olmayabiliriz ama içerik olarak neleri içerip içermediği konusunda bilgilerin net olmadığı da aşikar gözükmektedir.

Demokratik Özerklik Nedir?

Demokratik özerklik,bütünlük ve birlik içinde yaşamanın en asgari demokratik modelidir.Özünde,merkezde toplanmış olan karar alma ve uygulama yetkilerinin yerellere devredilmesi vardır.Özü bu olmakla birlikte;özerkliği uygulayacağınız bölgelerin etnik yapısı,dini,mezhebi,sosyal ve ekonomik yapısı da,yetki oluşumun da etkili olabilecek unsurlar olarak karşımıza çıkmaktadır.Yine özerkliğe konu olacak bölge ya da bölgelerdeki eğitim sistemi,vergi durumu,yeraltı zenginlik kaynaklarının kullanımı,kolluk kuvvetlerinin oluşumu ve bayrak gibi hayati önem taşıyan kavramların durumu da,yetki devrinde önem arz eden konulardır.Uluslararası hukuk tanımında "otonami" geçmesine rağmen,sistemin uygulandığı Ülkelere göz attığımız zaman,demokratik özerkliğin "Federasyon" "Eyalet" "Kanton" "Özerklik" olarak adlandırıldığını ve yukarıda saydığımız unsurlar bakımından farklı yöntem ve yetkilerle donatıldığını görüyoruz.Buda bize gösteriyor ki sadece bir ülkede uygulanan özerkliği baz alarak modeli kendi bölgenizde uygulamak olumsuz bazı sonuçların ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Diğer yandan üzerinde durulması gereken önemli bir ayırım vardır ki,karıştırılması durumunda farklı bir coğrafyadan bahsetmeyi mümkün kılabilmektedir.Nedir bu kavramlar?Demokratik özerklik ve etnik özerklik.Bu iki model birbirinden bağımsız ve farklı yönetim anlayışlarını içeren yönetim biçimleridir.Şayet özerk olacak bölgenin başına etnik bir unsuru koyarsanız mutlaka kapsadığı bölge illerini ve sınırları belirlemeniz gerekecektir.Örneğin,bir coğrafi bölgeye etnik özerklik verdiniz ama aynı bölge içerisinde olmasına rağmen farklı etnik unsurları barındıran bir İl varsa ne yapacaksınız? Daha açık izah etmek gerekirse,etnik özerklikten bahsederken bir nevi bağımsızlıktan bahsetmiş olursunuz.(Çekoslavakya örneği)Demokratik özerklik hakkında genel bakış açısıyla söyleyebileceğimiz son yaklaşım şu olacaktır;özerkliğin kapsamı ne olursa olsun mutlaka Anayasal değişikliği gerektirir.Çünkü,yerel yönetimlere devredeceğiniz her yetki için Anayasada değişikliğe ihtiyaç duyulacaktır.

Özerkliği Uygulayan Ülkeler

Dünya Devletlerine baktığımız zaman özerkliğin farklı modellerde karşımıza çıktığını görüyoruz.Mesela; Fransa'da,İtalya'da,Avusturya'da,ABD'de ve Finlandıya'da dil ve kültür özerkliği uygulanırken,İspanya'da,İsrail'de' toprağa bağlı özerk eyalet sistemi uygulanmaktadır.Çekoslavakya (Çek,Slovakya) ise sorunu bağımsızlık tanıyarak çözme yolunu seçmiştir.Bölgesel özerklik tanıyan

İtalya,Fransa ve İspanya'da tek resmi dil kullanılırken,İsviçre,Belçika ve Hindistan'da birden fazla resmi dil kullanılmaktadır.

Barış ve Demokrasi Partisi (BDP) ve Özerklik

İmralı görüşme heyetinde yer alan HDP Grup Başkan Vekili Pervin Buldan'ın 08/05/2014 tarihinde "Bölgesel Özerklik" konusunda yaptığı basın açıklaması bir iddiamı,yoksa gerçek mi onu şimdilik tahmin etmek oldukça güç.Sn. Buldan aynen şu cümleyi kullanıyor."Devlet yetkilileri ile Sn. Öcalan arasında iki görüşme yapıldı ve iki konuda mutabakat sağlandı." Mutabakat sağlanan iki konunun "Bölgesel Özerk Yönetim" ve "Demokratik Sivil Toplum Yasası" olduğunu söylüyor.Mutabakata varılan konulara ilişkin alt tanımın neler içerdiğini bilmediğimizden dolayı yorum yapmamız doğru olmayabilir.(Kaynak:mynet haber)

Ancak,2011 yılında DTK'nın ilan ettiği ve BDP'ninde benimsediği "Demokratik Özerklik" çerçevesinin önemli başlıklarını sizlere hatırlatarak bir harita çizmenize yardımcı olabilirim.

1-Salt “Etnik” ve “Toprak” temelli özerklik anlayışı yerine kültürel farklılıkların özgürce ifade edildiği bölgesel ve yerel bir yapılanma..

2-“Bayrak” ve “Resmi Dil” tüm “Türkiye Ulusu” için geçerli olmakla birlikte her bölge ve özerk birimin kendi renkleri ve sembolleriyle demokratik öz yönetimini oluşturması..

3-Bölgelerin her biri o bölgenin özel adı veya bölge meclisinin yetki sınırları içinde bulunan en büyük ilin adıyla anılması..

4-Demokratik özerk yönetim, “bölge meclisi” olarak örgütlenir ve meclislerde görev alan kişiler de “bölge meclis temsilcisi” olarak tanımlanır. Meclis hem meclis başkanını hem de görevli olduğu alandaki işleri yürütecek yürütme kurulu üyelerini ayrı ayrı seçer. Başkan ve yürütme kurulu üyelerinin, meclisin aldığı kararların icrasından sorumlu olmaları öngörülür.

5-Demokratik özerklik modelinde il valileri, hem merkezi hükümetin hem de bölge yürütme kurulunun aldığı kararları uygulamakla görevlidir. Bakanlıkların taşra teşkilatları da aynı prosedüre tabi olacaklardır. İl Genel Meclisleri, Belediye ve Muhtarlıklar gibi diğer idari yapılar varlığını korumaya devam edeceklerdir.(Kaynak:14 Temmuz 2011 Hürriyet Gazetesi)

Konunun hassas ve farklı mecralara çekilmeye müsait olması nedeniyle çok ayrıntıya girmeden şunu söylemek istiyorum.Demokratik Özerklik,temel hak ve hürriyetlerin güçlenmesi,sosyal ve kültürel hakların güvence altına alınması,öz yönetim duygusunun gelişmesi ,halkların kardeşliği ve güçlü bir Devlet için gündeme gelmesi gereken demokratik bir yapılanmadır.

Barışın hakim olduğu güzel günlere...Allah'a emanet olun.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.
HABERLER