Avukat Hikmet Delebe: Binlerin Üzerinde Boşanma Davaları Mevcut

Türkiye Barolar Birliği Şanlıurfa Delegesi Avukat Hikmet Delebe, Şanlıurfa’ya özel boşanma davalarına yönelik yaptığı açıklamada, “Suriyeli sığınmacıların yol açtığı boşanmaların Urfa için özel bir durum yaratığının altını çizdi.

Son yıllarda Şanlıurfa’da boşanma davalarında artış gözlemlenirken, özellikle feodal sistemin yoğun olduğu Urfa’da boşanma oranların yüksek olması beklenilmeyen bir durum. Şanlıurfa’da boşanma davaları, sebepleri, nelerin sebep olduğu konusunda Şanlıurfa eski baro başkanı ve Türkiye Barolar Birliği Şanlıurfa Delegesi Avukat Hikmet Delebe ile yaptığımız röportaj ile sorduk. Avukat Hikmet Delebe, yaptığı açıklama da Suriye iç savaşı ile birlikte Urfa’ya gelen mültecilerle birlikte boşanma davaların artış gösterdiğini söyledi.

Ekonomik sıkıntıların yanı sıra aile içi geçimsizliklerinde boşanma sebepleri arasında olduğunu vurgulayan Delebe, bundan 3-4 yıl önce araştırmalarda 370 civarında olan boşanma davalarının şimdilerde binlerin üzerinde olduğunu söyledi.

İşte Şanlıurfa’daki boşanmalar üzerine röportajın tamamı…

Şanlıurfa'da Boşanma Oranları Ne Durumda?

Yani gerçekten yetkili kurumların ve yetkili kişilere dikkat etmesi gereken bir konudur bana göre, çünkü boşanma davaları son dönemlerde Urfa'da korkunç bir şekilde artmış durumda. Yani mahkemelerde, adliyelerde boşanmak için dilekçe veren, duruşma için sıra bekleyen, şahitlik yapmak için kuyruk bekleyen, onlarca insanla karşılaşırsınız. Özellikle Şanlıurfa'da dediğim gibi boşanma oranları Türkiye ortalamasının çok üzerinde arttı bunu tabi ki belli başlı nedenleri var, yani Türkiye'nin tamamında boşanma davaları artmış ama Urfa'da biraz daha arttığı görülmektedir. Urfa’da özellikle boşanma nedenleri olarak öne çıkan durumlar ekonomik yetersizlikler, ekonomik sıkıntılar, Aile içerisinde başlayan ekonomik sorunlar şiddetli bir şekilde karşı karşıya gelmeleri birbirlerine hakaret etmelerine maalesef neden olur ve şiddetli geçimsizlik dediğimiz evlilik birliğinin temelden çökmesine yol açmaktadır. Ekonomiğin zayıf olması, ekonomik ihtiyaçlarının Gidenlerden bir tanesidir. Burada kredi söz konusu kimi ailelerde de mesele. Bize gelen bazı boşanma dosyalarında taraflar Kredi kullanmışlar fakat Kredi zamanı geldiğinde ödenememiş ya da boşanmışlar ticari ilişkilerinden dolayı borçlarımı ödeyemedim icralık olmuşlar icra takibi başlaması halinde bunlarda aile içindeki huzursuzluğu artırıp boşanma nedeni olarak önümüzde oluyor.

Evlilikte Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma niyetinde olan Öncelikle dilekçesini hazırlar, kendisi açabileceği gibi bir avukat vasıtasıyla da boşanma dilekçesi hazırlayabilir. Dilekçesini hazırladıktan sonra adliye içerisinde bulunan Aile mahkemesine gider orada dilekçesini önce havale ettirir, daha sonra harcını yatırır, sonra direkt teslim eder bu noktada boşanma davası açılmış olur. Bundan sonrasını mahkeme kendiliğinden yürütür dilekçeleri karşı tarafa iletir.

Belli Başlı Boşanmalar Nelerdir?

Boşanma nedenleri Türkiye genelinde ortaya çıkan bazı nedenler var, yani daha doğrusu boşanma oranlarına etki eden boşanma oranlarının arttıran bazı nedenler var. Medeni Kanunu zaten saymış olduğu boşalma nedenleri yasada tek tek açıklanmış, bunlar dediğim gibi tek yani mesela ben bir tanesi hiçbir gerekçe ortada yokken evi terk edip giderse bu boşanma nedeni, Diğer taraftan evi terk eden eşine karşı boşanma davası açabilir. Örneğin çok kötü muamele, sürekli olarak hakaret sürekli olarak aşağılama, Hatta şiddet yapma, şiddete meyilli, diyelim ki bazı ihtiyaçlarını giderme ve ekonomik ihtiyaçlarını giderme ve ailesiyle Bağlarını kesmeye çalışmak bu tür nedenlerden dolayı boşanma durumları ortaya çıkabiliyor. Pek fena muamele de yine kapsamı olarak geniş bir kavram, kötü muamelenin her türlüsü bu madde kapsamında boşanma nedeni olarak ileri sürülebilir. Bunun dışında evlilik birliğine eşlerin birbirlerine karşı olan sadakat yükümlülüğüne aykırı davranma evlilik devam ettiği müddetçe bir eşi eşe karşı hem saygılı olmasını gerektiriyor, hem Sadık olmasını gerektiriyor yani hayatına başka bir insanın girmesi bu anlamda mümkün değil. Her bir kişi evliliğini sürdürmek niyetinde ise hayatına eşinin dışında başka bir insan alamaz seni özelden özel olarak alamaz böyle bir durumda Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranış olur Sadakat yükümlülüğüne aykırı davranan eş karşı tarafın dava açmasına neden olabilir bu da boşanma nedeni olarak öne çıkan durumlardan bir tanesi.

Artan Boşanma Davalarının Önüne Nasıl Geçilebilir?

Çok önemli bir konu bu, çünkü sosyolojik bir vaka olarak önümüzde duruyor boşanma. İnsanlara istemediği, uzak durmaya çalıştığı bir durumdur. Anayasamıza göre aile toplumun temelidir, aile toplumun çekirdeğidir, aile toplumun eğitim kurumudur, Çünkü İlk eğitim ailede başlar hesabım temelleri unutulmayan bir ailedir. Sağlıklı nesillerin yetişmesine olanak tanımaz. Bu bakımdan boşanmaların artış gösterdiği illerde bana göre yetkili insanların bazı tedbirlere sorumlu olması gerekmektedir. Urfa için konuşursak burada her şeyden önce Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Aile ve Sosyal Politikalar Şanlıurfa İl Müdürlüğünün de etkin rol alması gerekmektedir. Yine önemli görevler Yani aslında cemaatlere ve camilere Cami imamları, müezzinleri önemli görevler onlara da düşmektedir. Çünkü kendi cemaatlerine evlilik birliğinin kutsallığının önemini vurgulaması gerekmektedir. Evlilik birliğinin zedeleyecek, evliliğin sıkıntıya sokacak, nedenlerini boş şekilde resmi kurumlar tarafından araştırıp nedenlerinin ortaya konulması gerekiyor nedenlerde tespit edildikten sonra elbette çözümlerin çözülmesi gerekiyor fakat dediğim gibi toplumu ayakta tutan ailedir, aileyi de ayakta tutan eğitimdir iyi bir eğitimden geçen aile bireyleri evliliği kolay kolay zor durma getirmezler ama aldıkları eğitim yetersiz ise buna ekonomik sıkıntılar da eklediği takdirde evliliğin kaçınılmaz bir olgu olarak önümüze çıkmaktadır. Bu bakımdan bütün kurumlara eş kütüm şeklinde çalışma yapma söz konusu yaratmıştır.

Boşanma Da Eşler Birbirlerinde Ne Talep Edebilir?

Eşlerden biri dava açtığında taleplerini sıralamak zorundadır, boşanmak istediğini açık olarak mahkemeye iletmesi gerekiyor. Daha sonra çocuk varsa çocuğun velayetini isteyebilir kendisi ve çocuğu için nafaka talep edebilir. Yine kendisi için dava açan eş kendisi için maddi ve manevi tazminat isteyebilir. Yine eğer edinilmiş mallara bir katkısı olmuşsa edinilmiş mallardan katkı payı talep edebilir. Yine dava açan kişiler kadın ise Ziynet eşyalarını isteyebilir. Dava açan kişi bütün bu kararları boşanmanın kendi arabuluculuğa elverişli değil. Velayette aynı şekilde o zaman da arabuluculuğa elverişli olmaz çünkü Velayet ve kamu düzenine ilişkindir yani mahkemeler çocuğun anneden mi babadan mı kalacağına dosya kapsamına göre karar vermek zorundadır çocukların eğitimi geleceğini sosyal ve ekonomik durumunu dikkate alarak velayet ilgili kararını açıklamak zorundadır. Bunun dışındaki alanlar arabuluculuğa elverişli ve ziynet eşyalarının altın yine oturmuş içtihatlara göre Yargıtay kararlarına göre aldatılan kadının erkeğin üzerinde kapılar üzerinde hiçbir hakkı yoktur. Dolayısıyla boşanma halinde kadın kendi rızasıyla altınları eşine vermediği mürtetçe bütün altınlarına sahiptir. Altınlar arabuluculuğa elverişli alandır arabuluculuk faaliyeti burada yürütülebilir maddi ve manevi tazminatta insanlar gidebilirler. Orada çözüm ortaya çıkar edinilmiş mallara katkı yine bu da arabuluculuğa elverişli bir alandır. Arabuluculuk Burada da yürütülebilir bu edinilmiş mallara katkı önemli bir konu 1 Ocak 2002 yılından bu yana evlilik içerisinde alınan eşyalar alınan gayrimenkuller tarafları %50 %50 hakkıdır yani diyelim ki bir gayrimenkul eşin adına kayıtlı olsa bile evlilik birliği içerisinde alınmışsa ve evlilikte 2002 yılında sonra kurulmuşsa kadının da %50 hissesi vardır. Bu gayrimenkul üzerinden Ama eğer 2002'den önce ise evlilikler O tarihte de mal ayrılığı rejimi varsa mal ayrılığı rejiminde de herkesin malı kendi şahsına aittir bu paylaşıma girmiyor ama 1 Ocak'tan 2002'den sonra alınan bütün gayrimenkuller ve menkul mallar tarafların ortak malıdır onlarında aynı zamanda onlarda aynı haklarını isteyebilir.

Sorularımız Bitti Son Olarak Eklemek İstediğiniz Bir Şey Var Mi?

Boşanma davalarına bende yakından takip eden bir avukat olarak şunu ifade etmek istiyorum: boşanma davalarında bu denli artmasının nedeni kesinlikle araştırılmalı bu bir tahmin değil bu büyük olgudur bir vakadır. Aile mahkemesinde açılan boşanma davalarının sayısına bakıldığı zaman dahi bu rakamlara ne kadar ürkütücü olduğu ortaya çıkar. Her meslek grubundan insanların bugün aile mahkemesinde boşanma davası açmak için başvurduğunu görüyoruz. Yetkililere ciddi anlamda yükümlülükler düştüğünü ben buradan ifade ediyorum ve dolayısıyla Resmi kurumlardan başlamak üzere, STK’lar ve yine Eğitim Kurumları Bu anlamda etkin rol oynar oynamalıdır. Ben röportaj için bize geldiğiniz için ben size çok teşekkür ediyorum.